Media & Advertising – Bài 9: Press freedom, censorship and misinformation

tự do báo chí

the right of journalists and news organisations to report news without control by the government

• Press freedom is essential if citizens are to know what their leaders are doing.Tự do báo chí là điều thiết yếu nếu người dân muốn biết lãnh đạo của mình đang làm gì.

Đồng nghĩa:

freedom of the press

tự do ngôn luận, tự do biểu đạt

the right to share your opinions and ideas without being punished

• Many argue that freedom of expression must be balanced against the need to prevent hate speech.Nhiều người cho rằng tự do ngôn luận cần được cân bằng với nhu cầu ngăn chặn ngôn từ thù ghét.

Đồng nghĩa:

freedom of speech

kiểm duyệt

to remove parts of a book, film or news report that are considered harmful or unacceptable

• In some countries, news reports are heavily censored before they are broadcast.Ở một số nước, các bản tin bị kiểm duyệt gắt gao trước khi phát sóng.

Họ từ:

censorship (danh từ), censor (danh từ)

Dạng từ:

censored, censors

sự tự kiểm duyệt

the act of not publishing or saying something because you are afraid of criticism or punishment

• Fear of losing advertisers can lead to self-censorship in newsrooms.Nỗi sợ mất nhà quảng cáo có thể dẫn tới sự tự kiểm duyệt trong các toà soạn.

do nhà nước kiểm soát

owned or run by the government

• In some countries, most citizens get their news from state-controlled television.Ở một số nước, phần lớn người dân nhận tin tức từ truyền hình do nhà nước kiểm soát.

sự tuyên truyền (thường một chiều)

information, often false or one-sided, that is used to make people support a political idea

• During wartime, governments have often used films and posters as propaganda.Trong thời chiến, các chính phủ thường dùng phim ảnh và áp phích để tuyên truyền.

Không đếm được; mang sắc thái tiêu cực trong tiếng Anh.

chuyên gia 'lái' thông tin (cho chính khách, tổ chức)

a person whose job is to present news in a way that makes a politician or organisation look good

• Spin doctors work hard to make bad news sound less serious.Các chuyên gia 'lái' thông tin ra sức khiến tin xấu nghe bớt nghiêm trọng.

Họ từ:

spin (danh từ)

Dạng từ:

spin doctors

tin giả

false stories that are made to look like real news, often spread online

• Fake news can spread faster online than accurate reports.Tin giả có thể lan trên mạng nhanh hơn tin chính xác.

Không đếm được.

thông tin sai lệch có chủ đích

false information that is spread deliberately in order to deceive people

• Governments and online companies are under pressure to tackle disinformation.Các chính phủ và công ty mạng đang chịu áp lực phải xử lý thông tin sai lệch có chủ đích.

Khác misinformation: thông tin sai nhưng không nhất thiết cố ý.

trò lừa bịp, tin bịa (để chơi khăm)

a trick that makes people believe something false, such as a false warning or story

• The story about a shark swimming in the flooded street turned out to be a hoax.Câu chuyện về con cá mập bơi trên phố ngập hoá ra chỉ là trò bịa đặt.

Dạng từ:

hoaxes

thuyết âm mưu

a belief that a secret group is responsible for an event, usually with no real evidence

• Online forums can help conspiracy theories spread very quickly.Các diễn đàn trực tuyến có thể giúp thuyết âm mưu lan truyền rất nhanh.

Dạng từ:

conspiracy theories

tin câu view, tiêu đề câu nhấp

online headlines or images designed to make people click on a link, often to poor or misleading material

• Many readers are tired of clickbait headlines that promise more than the article delivers.Nhiều độc giả đã chán những tiêu đề câu view hứa hẹn nhiều hơn những gì bài viết có.

Không đếm được.

chưa được kiểm chứng

not yet proved to be true or accurate

• The station was criticised for broadcasting unverified reports about the accident.Đài bị chỉ trích vì phát những thông tin chưa được kiểm chứng về vụ tai nạn.

Họ từ:

verify (động từ)

việc kiểm chứng thông tin

the process of checking that the facts in a report or statement are correct

• Independent fact-checking websites have become especially important during election campaigns.Các trang kiểm chứng thông tin độc lập ngày càng quan trọng trong các mùa bầu cử.

Họ từ:

fact-check (động từ), fact-checker (danh từ)

vạch trần (luận điệu, quan niệm sai)

to show that an idea, belief or claim is false

• Journalists quickly debunked the rumour that the bridge had collapsed.Các nhà báo nhanh chóng vạch trần tin đồn rằng cây cầu đã sập.

Dạng từ:

debunked, debunks

lối đưa tin giật gân

presenting news in a shocking or exaggerated way to attract more readers or viewers

• Media sensationalism can create unnecessary fear among the public.Lối đưa tin giật gân của truyền thông có thể gây hoang mang không cần thiết trong công chúng.

Họ từ:

sensational (tính từ), sensationalise (động từ)

báo chí điều tra

reporting that involves long and detailed research to uncover facts that are being hidden

• Investigative journalism has exposed corruption in many powerful organisations.Báo chí điều tra đã phanh phui tham nhũng ở nhiều tổ chức quyền lực.

người tố giác (sai phạm trong tổ chức)

a person who tells the public or the authorities about illegal or wrong activity inside an organisation

• A whistle-blower gave journalists documents showing that the company had hidden safety problems.Một người tố giác đưa cho các nhà báo tài liệu cho thấy công ty đã che giấu các vấn đề an toàn.

Dạng từ:

whistle-blowers, whistleblower, whistleblowers

Cũng viết liền: whistleblower.

làm rò rỉ, tuồn (thông tin mật)

to give secret information to journalists or the public

• Someone leaked the report to the press before it was officially published.Có người đã tuồn bản báo cáo cho báo chí trước khi nó được công bố chính thức.

Họ từ:

leak (danh từ)

Dạng từ:

leaked, leaks

Nghĩa khác: rò rỉ (nước, khí).

ém nhẹm, che giấu (thông tin)

to stop information or news from becoming known to the public

• Journalists accused officials of trying to suppress information about the outbreak.Các nhà báo cáo buộc giới chức cố ém nhẹm thông tin về đợt bùng phát dịch.

Họ từ:

suppression (danh từ)

Dạng từ:

suppressed, suppresses

tội phỉ báng (trên báo chí, văn bản)

the crime of publishing false statements that damage someone's reputation

• The magazine was sued for libel after publishing false claims about a businessman.Tạp chí bị kiện tội phỉ báng sau khi đăng những thông tin sai về một doanh nhân.

Đồng nghĩa:

defamation

cơ quan giám sát; vai trò giám sát

a person or organisation that checks that companies or governments do not act illegally or unfairly

• A free press acts as a watchdog, exposing abuses of power.Báo chí tự do đóng vai trò giám sát, phanh phui những hành vi lạm quyền.

Dạng từ:

watchdogs

sự độc lập về biên tập

the freedom of editors to decide what to publish without pressure from owners or governments

• Journalists fear that the new owner will not respect the paper's editorial independence.Các nhà báo lo chủ mới sẽ không tôn trọng sự độc lập biên tập của tờ báo.

cơ quan truyền thông, kênh truyền thông

an organisation such as a newspaper, TV channel or news website that publishes news

• The story was quickly picked up by media outlets around the world.Câu chuyện nhanh chóng được các cơ quan truyền thông khắp thế giới đưa lại.

Dạng từ:

media outlets

ông trùm truyền thông

a very rich and powerful person who owns many newspapers, TV channels or other media companies

• Critics worry when a single media mogul owns several national newspapers.Giới phê bình lo ngại khi một ông trùm truyền thông sở hữu nhiều tờ báo toàn quốc.

Dạng từ:

media moguls

chiến dịch bôi nhọ

a planned attempt to damage someone's reputation by spreading false or unfair stories about them

• The politician claimed she was the victim of a smear campaign by a rival newspaper.Nữ chính trị gia cho rằng bà là nạn nhân của một chiến dịch bôi nhọ từ tờ báo đối thủ.

Dạng từ:

smear campaigns

người gác cổng (quyết định thông tin nào đến với công chúng)

a person or organisation that decides what information or news reaches the public

• Editors used to act as gatekeepers, deciding which stories the public would see.Biên tập viên từng đóng vai trò người gác cổng, quyết định công chúng được đọc câu chuyện nào.

Dạng từ:

gatekeepers

giờ phân định (ở Anh: sau 21h mới được chiếu nội dung người lớn)

in the UK, the time in the evening after which TV programmes unsuitable for children may be shown

• Programmes containing strong language can only be shown after the watershed.Chương trình có ngôn từ thô tục chỉ được chiếu sau giờ phân định.

Nghĩa khác: bước ngoặt (a watershed moment).