Work & Employment – Bài 10: Academic language for essays on work

thị trường lao động

the supply of people available to work compared with the jobs available, especially in economic discussion

• Older workers often find it hard to re-enter the labour market after losing their jobs.Người lao động lớn tuổi thường khó quay lại thị trường lao động sau khi mất việc.

Anh-Anh labour (Anh-Mỹ labor). Trang trọng hơn job market, hợp văn viết học thuật.

thù lao, tiền công (trang trọng)

a formal word for the money and benefits that someone receives for their work

• Many argue that nurses deserve better remuneration for the vital work they do.Nhiều người cho rằng điều dưỡng xứng đáng được trả thù lao tốt hơn cho công việc thiết yếu họ làm.

Họ từ:

remunerate (động từ)

Hay đọc / viết nhầm thành "renumeration". Không đếm được.

mức lương đủ sống

a level of pay that is high enough for a worker to afford the basic cost of living

• Campaigners are calling on large firms to pay all their staff a living wage.Các nhà vận động kêu gọi doanh nghiệp lớn trả lương đủ sống cho toàn bộ nhân viên.

Khác minimum wage (mức tối thiểu luật định) — living wage tính theo chi phí sinh hoạt thực tế.

chênh lệch thu nhập (giữa các nhóm)

the difference in average pay between two groups of workers, for example men and women

• The gender pay gap has narrowed, but it has not disappeared.Chênh lệch lương theo giới đã thu hẹp nhưng chưa biến mất.

Dạng từ:

pay gaps

"trần kính" – rào cản vô hình ngăn phụ nữ / nhóm thiểu số lên vị trí cao

an unofficial barrier that stops women or minority groups from reaching top jobs

• Few women have broken through the glass ceiling in the banking sector.Rất ít phụ nữ vượt qua được "trần kính" trong ngành ngân hàng.

chế độ trọng dụng nhân tài (thăng tiến theo năng lực)

a system in which people get jobs and promotion because of their ability, not their wealth or family

• In a true meritocracy, promotion would depend only on performance.Trong một chế độ thật sự trọng nhân tài, thăng tiến chỉ phụ thuộc vào thành tích.

Họ từ:

meritocratic (tính từ), merit (danh từ)

thói gia đình trị, ưu ái người thân (trong tuyển dụng)

the unfair practice of giving jobs or advantages to your relatives or friends

• Nepotism in hiring can damage staff morale and lower the quality of management.Gia đình trị trong tuyển dụng có thể làm sa sút tinh thần nhân viên và hạ chất lượng quản lý.

Đồng nghĩa:

favouritism

sự bóc lột (sức lao động)

unfair treatment of workers, such as making them work long hours for very little pay

• Stronger laws are needed to prevent the exploitation of migrant workers.Cần luật mạnh hơn để ngăn chặn việc bóc lột lao động nhập cư.

Họ từ:

exploit (động từ), exploitative (tính từ)

bấp bênh, không ổn định

not secure or safe, and likely to change or be lost at any time

• Many young people are stuck in precarious jobs with no sick pay or pension.Nhiều người trẻ mắc kẹt trong những công việc bấp bênh, không có lương ốm hay lương hưu.

Đồng nghĩa:

insecure, unstable

tình trạng thiếu việc làm (làm ít giờ hơn mong muốn / dưới trình độ)

a situation where people work fewer hours than they want or do jobs below their skill level

• Official figures hide the problem of underemployment among graduates.Số liệu chính thức che giấu vấn đề thiếu việc làm đúng trình độ ở người có bằng đại học.

Họ từ:

underemployed (tính từ)

có trình độ vượt quá yêu cầu công việc

having more education or experience than a job needs

• He was rejected for the job because the manager felt he was overqualified.Anh ấy bị từ chối vì quản lý thấy anh có trình độ vượt quá yêu cầu.

Trái nghĩa:

underqualified

quyền của người lao động

the legal and moral rights that people have at work, such as fair pay and safe conditions

• Trade unions play a key role in protecting workers' rights.Công đoàn đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ quyền người lao động.

Đồng nghĩa:

employment rights

luật lao động

the set of laws that control the relationship between employers and workers

• Under employment law, staff cannot be dismissed without a fair reason.Theo luật lao động, nhân viên không thể bị sa thải nếu không có lý do chính đáng.

Đồng nghĩa:

labour law

nghỉ phép chăm con (cho cả bố và mẹ)

time off work that a mother or father can take to look after a baby or young child

• Generous parental leave allows fathers to share childcare more equally.Chế độ nghỉ chăm con rộng rãi giúp người bố chia sẻ việc chăm con công bằng hơn.

quyền được hưởng (theo luật / hợp đồng)

something that you have an official right to receive, such as holiday or pay

• Part-time staff have the same holiday entitlement, calculated according to their hours.Nhân viên bán thời gian có quyền nghỉ phép tương tự, tính theo số giờ làm.

Họ từ:

entitled (tính từ)

Dạng từ:

entitlements

be entitled TO something = có quyền hưởng gì.

theo luật định, bắt buộc theo luật

required or fixed by law

• Employees who are off ill may receive statutory sick pay.Nhân viên nghỉ ốm có thể được hưởng lương ốm theo luật định.

Họ từ:

statute (danh từ)

khiếu nại, bất bình (chính thức của nhân viên)

a complaint that a worker makes about unfair treatment at work

• She raised a formal grievance after being refused a promotion several times.Cô ấy gửi khiếu nại chính thức sau nhiều lần bị từ chối thăng chức.

Dạng từ:

grievances

nguy hiểm, độc hại

dangerous, especially to people's health or safety

• Miners often work in hazardous conditions far below the ground.Thợ mỏ thường làm việc trong điều kiện nguy hiểm sâu dưới lòng đất.

Họ từ:

hazard (danh từ)

(thuộc) nghề nghiệp, do nghề nghiệp

connected with a person's job or with work in general

• Back pain is a common occupational problem for office workers.Đau lưng là bệnh nghề nghiệp phổ biến của nhân viên văn phòng.

Họ từ:

occupation (danh từ)

cần nhiều nhân công, thâm dụng lao động

needing a large number of workers compared with the amount of machinery or money used

• Labour-intensive industries such as textiles have moved to countries with lower wages.Các ngành cần nhiều nhân công như dệt may đã chuyển sang các nước có lương thấp hơn.

Trái nghĩa:

capital-intensive

Anh-Mỹ viết labor-intensive.

trì trệ, giậm chân tại chỗ (lương, thị trường)

not growing, changing or improving

• Stagnant wages and rising rents have made life harder for young workers.Lương giậm chân tại chỗ và giá thuê nhà tăng khiến cuộc sống của lao động trẻ khó khăn hơn.

Họ từ:

stagnate (động từ), stagnation (danh từ)

khuyến khích bằng ưu đãi, tạo động lực (bằng phần thưởng)

to encourage people to do something by offering them a reward

• Governments could incentivise companies to hire older workers through tax breaks.Chính phủ có thể khuyến khích doanh nghiệp tuyển người lớn tuổi bằng ưu đãi thuế.

Họ từ:

incentive (danh từ)

Dạng từ:

incentivises, incentivised, incentivising, incentivize

Anh-Anh: incentivise; Anh-Mỹ: incentivize.

nội tại, xuất phát từ bên trong (không vì phần thưởng bên ngoài)

coming from within a person or thing itself, rather than from outside rewards

• People with intrinsic motivation enjoy their work for its own sake.Người có động lực nội tại yêu thích công việc vì chính bản thân công việc.

Trái nghĩa:

extrinsic

sự thoả nguyện, cảm giác viên mãn

a feeling of happiness and satisfaction because you are doing something worthwhile

• For many volunteers, the sense of fulfilment matters more than any salary.Với nhiều tình nguyện viên, cảm giác thoả nguyện quan trọng hơn bất kỳ mức lương nào.

Họ từ:

fulfil (động từ), fulfilling (tính từ)

Anh-Anh: fulfilment; Anh-Mỹ: fulfillment.

khát vọng, hoài bão

a strong hope or wish to achieve something important in the future

• Rural young people often have the same career aspirations as those in cities.Thanh niên nông thôn thường có cùng hoài bão nghề nghiệp như thanh niên thành phố.

Họ từ:

aspire (động từ), aspiring (tính từ)

Dạng từ:

aspirations

thiên hướng, nghề mình cảm thấy được "sinh ra để làm"

a type of work that you feel strongly suited to, often one that involves helping others

• For many doctors, medicine is a vocation rather than simply a job.Với nhiều bác sĩ, nghề y là thiên hướng chứ không đơn thuần là công việc.

Họ từ:

vocational (tính từ)

sự tận tâm, cống hiến

the willingness to give a lot of time and energy to your work because you think it matters

• The award recognises her dedication to her patients over thirty years.Giải thưởng ghi nhận sự tận tâm của bà với bệnh nhân suốt ba mươi năm.

Đồng nghĩa:

commitment

Họ từ:

dedicated (tính từ), dedicate (động từ)

tinh thần / đạo đức làm việc (coi trọng sự chăm chỉ)

the belief that hard work is important and valuable, shown in how someone works

• Employers often praise the strong work ethic of Vietnamese graduates.Nhà tuyển dụng thường khen tinh thần làm việc chăm chỉ của sinh viên Việt Nam.

cần mẫn, siêng năng và cẩn thận

working hard and carefully, paying attention to every detail

• A diligent employee checks their work carefully before submitting it.Nhân viên cần mẫn luôn kiểm tra kỹ công việc trước khi nộp.

Đồng nghĩa:

hard-working, conscientious

Họ từ:

diligence (danh từ), diligently (trạng từ)

tận tâm, có trách nhiệm (làm việc chu đáo)

careful to do your work well and to do what you should

• Conscientious staff rarely need close supervision.Nhân viên có trách nhiệm hiếm khi cần giám sát sát sao.

Họ từ:

conscientiousness (danh từ)

Đừng nhầm với conscious (có ý thức) /ˈkɒnʃəs/.

chủ động (hành động trước, không đợi chỉ đạo)

acting early to make things happen or prevent problems, instead of waiting to react

• Managers value staff who are proactive and suggest new ideas.Quản lý đánh giá cao nhân viên chủ động và đề xuất ý tưởng mới.

Trái nghĩa:

reactive

có năng lực, làm được việc

having enough skill or knowledge to do a job well

• Employers need staff who are competent in at least one foreign language.Nhà tuyển dụng cần nhân viên thông thạo ít nhất một ngoại ngữ.

Trái nghĩa:

incompetent

Họ từ:

competence (danh từ)

Giới từ: competent IN / AT something.

(việc) chân tay đơn giản, thấp kém, ít được coi trọng

(of work) boring, needing little skill and not respected or well paid

• Many migrants end up doing menial jobs despite having good qualifications.Nhiều người nhập cư rốt cuộc làm việc chân tay đơn giản dù có bằng cấp tốt.

sinh lợi, kiếm được nhiều tiền

producing a large amount of money

• He gave up a lucrative career in finance to become a teacher.Anh ấy từ bỏ sự nghiệp tài chính béo bở để trở thành giáo viên.

Đồng nghĩa:

profitable, well-paid

danh giá, có uy tín

admired and respected because of being important or of high quality

• Some graduates choose a prestigious company over a higher salary elsewhere.Một số người mới ra trường chọn công ty danh giá thay vì mức lương cao hơn ở nơi khác.

Họ từ:

prestige (danh từ)

sự thăng tiến trong sự nghiệp

the process of moving to more senior and better-paid jobs over time

• A lack of career progression is a common reason why talented staff resign.Thiếu cơ hội thăng tiến là lý do phổ biến khiến nhân viên giỏi xin nghỉ.