Government & Policy – Bài 10: Academic language for essays on government

ban hành luật, lập pháp

to make a law about something

• Governments should legislate to protect workers in the gig economy.Chính phủ nên ban hành luật để bảo vệ người lao động trong nền kinh tế việc làm tự do (gig economy).

Họ từ:

legislation (danh từ), legislative (tính từ)

Dạng từ:

legislated, legislates, legislating

cấm (chính thức)

to officially forbid something by law or rule

• In many countries, the law prohibits the sale of alcohol to anyone under eighteen.Ở nhiều nước, luật cấm bán rượu bia cho người dưới mười tám tuổi.

Họ từ:

prohibition (danh từ)

Dạng từ:

prohibited, prohibits, prohibiting

bãi bỏ

to officially end a law, system or institution

• Some people believe that university tuition fees should be abolished.Một số người tin rằng học phí đại học nên được bãi bỏ.

Họ từ:

abolition (danh từ)

Dạng từ:

abolished, abolishes, abolishing

tuân thủ

to obey a rule, law or official request

• All companies must comply with the new data protection rules.Mọi công ty đều phải tuân thủ các quy định mới về bảo vệ dữ liệu.

Họ từ:

compliance (danh từ)

Dạng từ:

complied with, complies with, complying with

kẽ hở (của luật)

a small gap or mistake in a law that lets people avoid obeying it

• Large companies sometimes use tax loopholes to pay less tax.Các công ty lớn đôi khi lợi dụng kẽ hở luật thuế để nộp ít thuế hơn.

Dạng từ:

loopholes

sự sửa đổi, bản sửa đổi (luật)

a change made to a law or official document

• Parliament approved an amendment to the education law.Quốc hội đã thông qua một bản sửa đổi luật giáo dục.

Họ từ:

amend (động từ)

Dạng từ:

amendments

thủ tục hành chính rườm rà

official rules and processes that seem unnecessary and slow things down

• Cutting red tape would make it easier for people to start small businesses.Cắt bớt thủ tục rườm rà sẽ giúp người dân dễ mở doanh nghiệp nhỏ hơn.

Không đếm được; mang sắc thái chê.

bộ máy hành chính quan liêu; sự quan liêu

a complicated system of official rules and processes, or the officials who run it

• Excessive bureaucracy can discourage foreign investment.Thủ tục quan liêu quá mức có thể làm nản lòng đầu tư nước ngoài.

Họ từ:

bureaucratic (tính từ), bureaucrat (danh từ)

(thuộc) quản lý, điều tiết

relating to the rules and official bodies that control an activity

• A regulatory body checks the safety of food sold in shops.Một cơ quan quản lý kiểm tra độ an toàn của thực phẩm bán trong cửa hàng.

Họ từ:

regulation (danh từ), regulator (danh từ)

khung pháp lý

the set of laws and rules within which an activity must take place

• A clear legal framework is needed before driverless cars can be used on public roads.Cần có khung pháp lý rõ ràng trước khi xe tự lái được chạy trên đường công cộng.

ban hành (luật)

to make a proposal officially become law

• The reforms were enacted shortly after the election.Các cải cách được ban hành thành luật ngay sau bầu cử.

Họ từ:

enactment (danh từ)

Dạng từ:

enacted, enacts, enacting

phê chuẩn (hiệp ước, thoả thuận)

to give formal approval to an international agreement so that it becomes official

• The treaty will only take effect once enough countries have ratified it.Hiệp ước chỉ có hiệu lực khi đủ số nước phê chuẩn.

Họ từ:

ratification (danh từ)

Dạng từ:

ratified, ratifies, ratifying

sự quản trị, cách điều hành

the way in which a country, organisation or institution is controlled and managed

• Good governance depends on transparency and fair laws.Quản trị tốt phụ thuộc vào sự minh bạch và luật lệ công bằng.

tính chính danh, tính chính đáng

the quality of being fair and accepted by people as having the right to rule or decide

• A government elected by very few voters may struggle to claim legitimacy.Một chính phủ được rất ít cử tri bầu ra có thể khó khẳng định tính chính danh.

Họ từ:

legitimate (tính từ)

tập trung (quyền lực, quản lý)

controlled from one main place or authority instead of by local groups

• In a highly centralised system, local councils have little control over spending.Trong một hệ thống tập trung cao độ, hội đồng địa phương có rất ít quyền với chi tiêu.

Trái nghĩa:

decentralised

Họ từ:

centralise (động từ)

Anh-Mỹ viết centralized.

phân quyền, phân cấp

to move power or decisions from a central government to regional or local bodies

• Some argue that decentralising education would let schools meet local needs.Một số người cho rằng phân cấp giáo dục sẽ giúp các trường đáp ứng nhu cầu địa phương.

Họ từ:

decentralisation (danh từ)

Dạng từ:

decentralised, decentralises, decentralising

Anh-Mỹ viết decentralize.

từ dưới lên

starting with ordinary people or local groups rather than with leaders

• A bottom-up approach lets communities design solutions that suit them.Cách tiếp cận từ dưới lên giúp cộng đồng tự thiết kế giải pháp phù hợp với mình.

Trái nghĩa:

top-down

(xuất phát) từ cơ sở, từ người dân

involving ordinary people in a community rather than leaders or officials

• The campaign began as a grassroots movement of local parents.Chiến dịch khởi đầu là một phong trào từ cơ sở của các phụ huynh địa phương.

Cũng là danh từ: at the grassroots (ở cấp cơ sở).

các quyền tự do dân sự

basic rights such as freedom of speech, which the state should not limit without good reason

• Some security measures have been criticised for restricting civil liberties.Một số biện pháp an ninh bị chỉ trích vì hạn chế quyền tự do dân sự.

lợi ích chung

the benefit or interest of everyone in a society

• Paying taxes is one way of contributing to the common good.Đóng thuế là một cách góp phần vào lợi ích chung.

buộc, bắt buộc

to force someone to do something, for example by law

• Should the state compel citizens to vote in elections?Nhà nước có nên buộc công dân đi bầu không?

Họ từ:

compulsory (tính từ), compulsion (danh từ)

Dạng từ:

compelled, compels, compelling

sự chuyển giao quyền lực (cho địa phương)

the transfer of power from a central government to regional or local governments

• Supporters of devolution say local leaders understand their regions better.Những người ủng hộ chuyển giao quyền lực nói rằng lãnh đạo địa phương hiểu vùng của họ hơn.

Họ từ:

devolve (động từ)

bảo vệ, duy trì (luật, quyền, nguyên tắc)

to support a law, right or principle and make sure it continues

• Governments have a duty to uphold basic human rights.Chính phủ có bổn phận bảo vệ các quyền cơ bản của con người.

Dạng từ:

upheld, upholds, upholding

làm suy yếu, xói mòn dần

to make something gradually weaker or less effective

• Broken promises undermine public trust in politicians.Những lời hứa không được thực hiện làm xói mòn lòng tin của công chúng vào chính trị gia.

Dạng từ:

undermined, undermines, undermining

(thuộc) tài khoá, ngân sách nhà nước

relating to government money, especially taxes and public spending

• The government announced new fiscal measures to reduce borrowing.Chính phủ công bố các biện pháp tài khoá mới để giảm vay nợ.

đa phương

involving three or more countries or groups

• Climate change requires multilateral solutions rather than action by single countries.Biến đổi khí hậu đòi hỏi giải pháp đa phương thay vì hành động riêng lẻ của từng nước.

So sánh: bilateral = song phương (hai nước).

thuế luỹ tiến

a system in which people with higher incomes pay a larger share of their income in tax

• Progressive taxation is one way to reduce the gap between rich and poor.Thuế luỹ tiến là một cách để thu hẹp khoảng cách giàu nghèo.

gánh nặng thuế

the amount of tax that people or businesses must pay, seen as a difficulty

• The government wants to reduce the tax burden on small businesses.Chính phủ muốn giảm gánh nặng thuế cho doanh nghiệp nhỏ.

phân bổ

to officially give money or resources to a particular purpose or group

• More funds should be allocated to mental health services.Cần phân bổ thêm kinh phí cho các dịch vụ sức khoẻ tâm thần.

Họ từ:

allocation (danh từ)

Dạng từ:

allocated, allocates, allocating

chủ quyền

a country's full right and power to govern itself without outside control

• Some people fear that international agreements reduce national sovereignty.Một số người lo rằng các thoả thuận quốc tế làm giảm chủ quyền quốc gia.

Họ từ:

sovereign (tính từ)

song phương

involving two countries or groups

• The two governments signed a bilateral agreement on student exchanges.Hai chính phủ đã ký một thoả thuận song phương về trao đổi sinh viên.

So sánh: multilateral = đa phương (nhiều nước).

sự đồng thuận

general agreement among a group of people

• There is no political consensus on how to pay for care for the elderly.Chưa có sự đồng thuận chính trị về cách chi trả cho việc chăm sóc người cao tuổi.

cân bằng (giữa hai yêu cầu)

to find a fair middle position between two different needs or demands

• Governments must strike a balance between national security and personal freedom.Chính phủ phải cân bằng giữa an ninh quốc gia và tự do cá nhân.

Dạng từ:

struck a balance, strikes a balance, striking a balance

hệ quả ngoài ý muốn

results of a policy or action that were not planned or expected

• Banning a product can have unintended consequences, such as illegal trade.Cấm một sản phẩm có thể gây ra hệ quả ngoài ý muốn, chẳng hạn buôn bán trái phép.

(thuộc) bầu cử

connected with elections and the way people vote

• Some countries are considering changes to their electoral system to make it fairer.Một số nước đang cân nhắc thay đổi hệ thống bầu cử để công bằng hơn.

Họ từ:

election (danh từ), electorate (danh từ)

sự thờ ơ của cử tri

a lack of interest among citizens in voting or in politics

• Voter apathy is often blamed for low turnout among young people.Sự thờ ơ của cử tri thường bị cho là nguyên nhân của tỉ lệ đi bầu thấp ở người trẻ.

Họ từ:

apathetic (tính từ)