Globalisation & Trade – Bài 10: Academic language for essays on globalisation

tạo điều kiện thuận lợi cho

to make an action or process easier or more likely to happen

• Container shipping and the internet have greatly facilitated trade between distant countries.Vận tải bằng công-te-nơ và internet đã tạo điều kiện rất thuận lợi cho thương mại giữa các nước cách xa nhau.

Họ từ:

facilitation (danh từ)

Dạng từ:

facilitates, facilitated, facilitating

Tân ngữ là việc / quá trình (facilitate trade), không nói facilitate somebody to do something.

đẩy nhanh, làm tăng tốc

to make a process happen faster or sooner, or to start happening faster

• The spread of the internet accelerated globalisation in the late twentieth century.Sự phổ biến của internet đã đẩy nhanh toàn cầu hoá vào cuối thế kỷ XX.

Trái nghĩa:

slow down

Họ từ:

acceleration (danh từ)

Dạng từ:

accelerates, accelerated, accelerating

làm trầm trọng thêm

to make an existing problem, such as inequality or a shortage, even worse

• Critics argue that rapid globalisation has exacerbated the gap between rich and poor regions.Những người chỉ trích cho rằng toàn cầu hoá diễn ra nhanh đã làm trầm trọng thêm khoảng cách giữa vùng giàu và vùng nghèo.

Đồng nghĩa:

worsen, aggravate

Dạng từ:

exacerbates, exacerbated, exacerbating

Trang trọng, hợp Writing Task 2; tân ngữ thường là một vấn đề đã có sẵn.

cản trở, kìm hãm

to make it more difficult for something to develop or make progress

• Poor roads and slow customs procedures can hinder a country's ability to export.Đường sá kém và thủ tục hải quan chậm có thể cản trở khả năng xuất khẩu của một nước.

Đồng nghĩa:

hamper, obstruct

Họ từ:

hindrance (danh từ)

Dạng từ:

hinders, hindered, hindering

thúc đẩy, kích thích

to encourage an activity or process to develop faster

• Lower tariffs spurred a rapid increase in trade across the region.Thuế quan thấp hơn đã thúc đẩy thương mại trong khu vực tăng nhanh.

Dạng từ:

spurs, spurred, spurring

Gấp đôi r khi chia: spurred, spurring.

làm gia tăng, làm gay gắt hơn

to become stronger or more extreme, or to make something stronger or more extreme

• Globalisation has intensified competition, forcing local firms to become more efficient.Toàn cầu hoá làm cạnh tranh gay gắt hơn, buộc doanh nghiệp trong nước phải hoạt động hiệu quả hơn.

Họ từ:

intense (tính từ), intensity (danh từ)

Dạng từ:

intensifies, intensified, intensifying

dỡ bỏ, xoá bỏ (hệ thống, rào cản)

to gradually end a system or a set of rules, such as trade barriers

• Over several decades, many countries dismantled the trade barriers that had protected their industries.Qua nhiều thập kỷ, nhiều nước đã dỡ bỏ các rào cản thương mại từng bảo hộ ngành sản xuất của mình.

Dạng từ:

dismantles, dismantled, dismantling

Nghĩa gốc là tháo rời (máy móc, công trình).

hài hoà hoá, thống nhất (quy định, tiêu chuẩn)

to make rules or standards in different countries the same or more similar

• Trading partners often agree to harmonise product safety standards so that goods can move more freely.Các đối tác thương mại thường thoả thuận hài hoà hoá tiêu chuẩn an toàn sản phẩm để hàng hoá lưu chuyển thuận lợi hơn.

Họ từ:

harmonisation (danh từ)

Dạng từ:

harmonises, harmonised, harmonising

Anh-Mỹ viết harmonize.

cho rằng, khẳng định (khi tranh luận)

to say firmly that something is true, especially in an argument or debate

• Critics contend that free trade mainly benefits large corporations rather than ordinary workers.Những người chỉ trích khẳng định rằng thương mại tự do chủ yếu có lợi cho các tập đoàn lớn hơn là người lao động bình thường.

Dạng từ:

contends, contended, contending

Nghĩa khác: contend with (phải đối phó với khó khăn).

chịu thiệt, bị thua thiệt

to fail to get an advantage or benefit that other people get

• Workers in older industries often lose out when production moves to cheaper countries.Người lao động trong các ngành cũ thường chịu thiệt khi sản xuất chuyển sang những nước rẻ hơn.

Dạng từ:

loses out, lost out, losing out

gặt hái lợi ích, hưởng lợi

to gain the advantages that come from something you or others have done

• Countries that invested in education were best placed to reap the benefits of globalisation.Những nước đầu tư vào giáo dục có vị thế tốt nhất để gặt hái lợi ích từ toàn cầu hoá.

Dạng từ:

reaps the benefits, reaped the benefits, reaping the benefits

reap nghĩa gốc là gặt (lúa).

hứng chịu phần nặng nề nhất của

to suffer the worst part of something unpleasant

• Small farmers often bear the brunt of a sudden fall in world prices.Nông dân nhỏ thường hứng chịu nặng nề nhất khi giá thế giới giảm đột ngột.

Dạng từ:

bears the brunt of, bore the brunt of, borne the brunt of, bearing the brunt of

làm nảy sinh, gây ra

to cause something to happen or exist, especially a problem or a new situation

• The arrival of cheap imports gave rise to fears that local factories would close.Hàng nhập khẩu giá rẻ tràn vào làm dấy lên lo ngại rằng các nhà máy trong nước sẽ phải đóng cửa.

Dạng từ:

gives rise to, gave rise to, given rise to, giving rise to

đánh đổi bằng, gây thiệt hại cho

in a way that harms someone or something else or causes them a loss

• Some argue that cheap consumer goods are produced at the expense of workers' rights.Một số người cho rằng hàng tiêu dùng giá rẻ được sản xuất bằng cái giá là quyền lợi của người lao động.

Với tính từ sở hữu: at our expense, at their expense.

ngay sau, tiếp theo sau (một sự kiện lớn, thường là xấu)

happening after an important or unpleasant event, often as a result of it

• In the wake of the pandemic, many companies rethought their dependence on distant suppliers.Sau đại dịch, nhiều công ty xem xét lại sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp ở xa.

wake ở đây là vệt sóng để lại phía sau con tàu.

người ủng hộ, người đề xướng (một ý tưởng, chính sách)

a person who supports an idea or policy and argues in favour of it

• Proponents of globalisation point out that it has helped millions of people escape poverty.Những người ủng hộ toàn cầu hoá chỉ ra rằng nó đã giúp hàng triệu người thoát nghèo.

Đồng nghĩa:

supporter, advocate

Trái nghĩa:

opponent, critic

Dạng từ:

proponents

người chỉ trích, người gièm pha

a person who criticises something or says it is less good or useful than others believe

• Even its detractors admit that globalisation has made many products cheaper.Ngay cả những người chỉ trích cũng thừa nhận toàn cầu hoá đã khiến nhiều sản phẩm rẻ hơn.

Đồng nghĩa:

critic

Trái nghĩa:

supporter

Dạng từ:

detractors

Thường dùng số nhiều với tính từ sở hữu: its detractors, his detractors.

động lực chính

the most important cause that makes something happen or develop

• Cheap transport has been a driving force behind the growth of global trade.Vận tải giá rẻ là động lực chính đằng sau sự tăng trưởng của thương mại toàn cầu.

Dạng từ:

driving forces

chất xúc tác, yếu tố thúc đẩy (thay đổi)

an event or person that causes important change to happen, often quickly

• Joining the trade agreement acted as a catalyst for reforms across the economy.Việc gia nhập hiệp định thương mại đóng vai trò chất xúc tác cho các cải cách trong toàn nền kinh tế.

Dạng từ:

catalysts

Nghĩa gốc trong hoá học: chất xúc tác.

sự hội tụ, sự xích lại gần nhau

the process of different things, such as incomes or cultures, becoming more similar over time

• Some economists expected globalisation to bring about a convergence of incomes between rich and poor countries.Một số nhà kinh tế kỳ vọng toàn cầu hoá sẽ đem lại sự hội tụ thu nhập giữa nước giàu và nước nghèo.

Trái nghĩa:

divergence

Họ từ:

converge (động từ)

sự lan truyền, sự phổ biến (công nghệ, ý tưởng)

the spreading of ideas, technology or culture from one place or group to others

• Trade has always encouraged the diffusion of new technologies across borders.Thương mại luôn thúc đẩy sự lan truyền công nghệ mới qua biên giới.

Họ từ:

diffuse (động từ)

sự phi công nghiệp hoá (công nghiệp sản xuất suy giảm)

a long decline in manufacturing in a country or region, often as factories move abroad

• Deindustrialisation left many former factory towns with high unemployment.Phi công nghiệp hoá khiến nhiều thị trấn từng sống nhờ nhà máy rơi vào cảnh thất nghiệp cao.

Anh-Mỹ viết deindustrialization.

người / bên hưởng lợi

a person, group or country that gains an advantage from something

• Consumers have been among the biggest beneficiaries of cheaper imported goods.Người tiêu dùng nằm trong số những bên hưởng lợi lớn nhất từ hàng nhập khẩu rẻ hơn.

Dạng từ:

beneficiaries

Trong luật và bảo hiểm còn là người thụ hưởng.

nhà nước quốc gia, quốc gia – dân tộc

an independent country whose people share a government and, usually, a common culture

• Some writers claim that globalisation has weakened the power of the nation state.Một số tác giả cho rằng toàn cầu hoá đã làm suy yếu quyền lực của nhà nước quốc gia.

Dạng từ:

nation states

Cũng viết nation-state.

trò chơi có tổng bằng không (bên này được thì bên kia mất)

a situation in which one side can only gain if the other side loses the same amount

• Supporters of free trade insist that it is not a zero-sum game, since both sides can benefit.Những người ủng hộ thương mại tự do khẳng định đó không phải trò chơi có tổng bằng không, vì cả hai bên đều có thể hưởng lợi.

cuộc đua xuống đáy (hạ chuẩn để cạnh tranh)

competition in which countries keep lowering wages, taxes or standards to attract business

• Critics fear a race to the bottom, with countries cutting labour protections to win foreign investment.Những người chỉ trích lo ngại một cuộc đua xuống đáy, khi các nước cắt giảm bảo vệ người lao động để giành đầu tư nước ngoài.

Thường đi với mạo từ a hoặc the.

điều vừa có lợi vừa có hại

something that has both good and bad effects

• For many local communities, the arrival of a large foreign factory has been a mixed blessing.Với nhiều cộng đồng địa phương, việc một nhà máy lớn của nước ngoài xuất hiện vừa có lợi vừa có hại.

Thường dùng với mạo từ a: a mixed blessing.

mặt trái, mặt kia (của một vấn đề)

the less obvious, often negative, side of a situation that also has good points

• Cheap imports help consumers, but the flip side is that some local factories cannot compete.Hàng nhập khẩu rẻ có lợi cho người tiêu dùng, nhưng mặt trái là một số nhà máy trong nước không thể cạnh tranh.

Hơi thân mật; trong bài viết trang trọng có thể dùng the downside hoặc on the other hand.

trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

the idea that a company should act in ways that help society and the environment, not only make profit

• Under pressure from consumers, many multinationals now publish reports on their corporate social responsibility.Trước sức ép của người tiêu dùng, nhiều công ty đa quốc gia nay công bố báo cáo về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp mình.

Viết tắt CSR.

khả năng tiếp cận thị trường

the ability of companies from one country to sell their goods and services in another

• The new agreement improves market access for farmers, who can now export fruit without extra taxes.Hiệp định mới cải thiện khả năng tiếp cận thị trường cho nông dân, giờ họ có thể xuất khẩu trái cây mà không chịu thêm thuế.

Danh từ không đếm được.

doanh nghiệp / quốc gia tầm cỡ toàn cầu

a company or country that is important and competes successfully in international markets

• Within two decades, the small electronics firm had become a global player.Chỉ trong hai thập kỷ, công ty điện tử nhỏ đã trở thành một doanh nghiệp tầm cỡ toàn cầu.

Dạng từ:

global players

không biên giới

without national borders, or where borders do not limit the movement of goods, money or information

• Online platforms have created an almost borderless market for digital services.Các nền tảng trực tuyến đã tạo ra một thị trường gần như không biên giới cho dịch vụ số.

xuyên quốc gia

operating in or involving several countries at the same time

• Transnational companies can move production from one country to another with relative ease.Các công ty xuyên quốc gia có thể chuyển sản xuất từ nước này sang nước khác tương đối dễ dàng.

Đồng nghĩa:

multinational

có hại, gây tổn hại

causing harm or damage to someone or something

• A sudden flood of cheap imports can be detrimental to local manufacturers.Một làn sóng hàng nhập khẩu giá rẻ ồ ạt có thể gây hại cho các nhà sản xuất trong nước.

Đồng nghĩa:

harmful, damaging

Đi với to: detrimental to something.

không thể tránh khỏi, tất yếu

certain to happen and impossible to prevent

• Many people believe that globalisation is inevitable, so the real question is how to manage it.Nhiều người tin rằng toàn cầu hoá là tất yếu, nên câu hỏi thực sự là làm sao quản lý nó.

Họ từ:

inevitably (trạng từ), inevitability (danh từ)

nhiều mặt, đa diện

having many different parts or aspects that need to be considered

• Globalisation is a multifaceted process that affects economies, cultures and politics.Toàn cầu hoá là một quá trình đa diện, tác động tới kinh tế, văn hoá và chính trị.

Đồng nghĩa:

complex