Language & Communication – Bài 10: Academic language for essays on language

(thuộc) ngôn ngữ

connected with language or with the scientific study of language

• Children who grow up with two languages often develop strong linguistic skills.Trẻ lớn lên với hai ngôn ngữ thường phát triển kỹ năng ngôn ngữ tốt.

Họ từ:

linguistics (danh từ), linguist (danh từ), linguistically (trạng từ)

ngôn ngữ học

the scientific study of language, including its sounds, structure and meaning

• She chose to study linguistics because she was fascinated by how children learn to speak.Cô ấy chọn học ngôn ngữ học vì say mê cách trẻ em học nói.

Họ từ:

linguistic (tính từ), linguist (danh từ)

Không đếm được, động từ chia số ít: Linguistics is…

sự tiếp thu ngôn ngữ

the process by which people, especially young children, learn to understand and use a language

• Studies of language acquisition suggest that children learn best through everyday interaction.Các nghiên cứu về tiếp thu ngôn ngữ cho thấy trẻ học tốt nhất qua giao tiếp hằng ngày.

Acquisition nhấn mạnh việc 'thấm' ngôn ngữ một cách tự nhiên, khác với learning có ý thức qua bài học.

khả năng sử dụng, trình độ nắm vững (một ngôn ngữ)

the level of knowledge and skill that someone has in using a language

• Applicants are expected to have a good command of written English.Ứng viên cần sử dụng tốt tiếng Anh viết.

Luôn đi với of: a good / excellent command of + ngôn ngữ. Nghĩa thường gặp khác: mệnh lệnh.

phương tiện giao tiếp

a way or system that people use to share information and ideas

• For deaf communities, sign language is the main means of communication.Với cộng đồng người khiếm thính, ngôn ngữ ký hiệu là phương tiện giao tiếp chính.

Means có dạng số ít và số nhiều giống nhau: a means / many means.

(thuộc) giao tiếp; chú trọng giao tiếp

connected with communication, or focused on using language to share real meaning

• The communicative approach encourages students to use English in realistic situations.Phương pháp giao tiếp khuyến khích học sinh dùng tiếng Anh trong tình huống thực tế.

Họ từ:

communicate (động từ), communication (danh từ)

Nói về người, communicative còn có nghĩa cởi mở, sẵn lòng trò chuyện.

giữa người với người, (thuộc) giao tiếp ứng xử

connected with the relationships and communication between people

• Strong interpersonal skills are just as important as technical knowledge in most jobs.Kỹ năng giao tiếp ứng xử tốt quan trọng không kém kiến thức chuyên môn trong hầu hết công việc.

liên văn hoá (giữa các nền văn hoá)

happening between or involving people from different cultures

• Exchange programmes help students develop intercultural awareness as well as language skills.Các chương trình trao đổi giúp sinh viên phát triển hiểu biết liên văn hoá bên cạnh kỹ năng ngôn ngữ.

Đồng nghĩa:

cross-cultural

văn phong, mức độ trang trọng của ngôn ngữ

the level of formality in language that is chosen for a particular situation or reader

• Using an informal register in an academic essay can make the writing sound unprofessional.Dùng văn phong thân mật trong bài luận học thuật có thể khiến bài viết thiếu chuyên nghiệp.

Nghĩa thường gặp khác: sổ đăng ký; động từ register là đăng ký.

diễn ngôn; cách nói, viết về một lĩnh vực

spoken or written language, especially longer texts or the way a subject is discussed

• English now dominates academic discourse in most scientific fields.Tiếng Anh hiện chiếm ưu thế trong diễn ngôn học thuật ở hầu hết các ngành khoa học.

Thường không đếm được.

tính mạch lạc (các ý nối với nhau hợp lý)

the quality of having ideas that connect clearly and logically, so a text is easy to follow

• Planning your essay before writing is one of the best ways to improve its coherence.Lập dàn ý trước khi viết là một trong những cách tốt nhất để bài luận mạch lạc hơn.

Trái nghĩa:

incoherence

Họ từ:

coherent (tính từ)

Coherence and Cohesion là một trong bốn tiêu chí chấm Writing IELTS.

tính liên kết (giữa các câu, các đoạn)

the way sentences and paragraphs are joined together by linking words and references

• Linking words such as 'however' and 'therefore' help to create cohesion between sentences.Những từ nối như 'however' và 'therefore' giúp tạo liên kết giữa các câu.

Họ từ:

cohesive (tính từ)

Social cohesion (sự gắn kết xã hội) là nghĩa khác, thuộc chủ đề cộng đồng.

(thuộc) từ vựng

connected with the words of a language rather than its grammar

• A wide lexical range is valuable, but only if the words are used accurately.Vốn từ đa dạng là điều đáng quý, nhưng chỉ khi các từ được dùng chính xác.

Họ từ:

lexicon (danh từ)

Lexical Resource là một trong bốn tiêu chí chấm cả Speaking lẫn Writing IELTS.

(thuộc) ngữ pháp; đúng ngữ pháp

connected with grammar, or following the rules of grammar correctly

• A few grammatical errors will not stop the reader from understanding your argument.Vài lỗi ngữ pháp sẽ không ngăn người đọc hiểu lập luận của bạn.

Trái nghĩa:

ungrammatical

Họ từ:

grammar (danh từ), grammatically (trạng từ)

(theo) nghĩa bóng

used with a meaning that is different from the basic one, in order to create an image or idea

• Learners sometimes take figurative expressions literally and miss the real meaning.Người học đôi khi hiểu các cách nói nghĩa bóng theo nghĩa đen và bỏ lỡ ý thật.

Trái nghĩa:

literal

Họ từ:

figuratively (trạng từ)

phép ẩn dụ

a way of describing something by calling it something else that has similar qualities

• Calling English 'a key that opens doors' is a common metaphor in essays about language learning.Gọi tiếng Anh là 'chiếc chìa khoá mở cửa' là một phép ẩn dụ quen thuộc trong bài luận về học ngoại ngữ.

Họ từ:

metaphorical (tính từ)

Dạng từ:

metaphors

uyển ngữ, cách nói giảm nói tránh

a milder or more polite word used instead of one that may sound rude or upsetting

• 'Passed away' is a euphemism that many people use instead of 'died'.'Passed away' là cách nói giảm nói tránh mà nhiều người dùng thay cho 'died'.

Họ từ:

euphemistic (tính từ)

Dạng từ:

euphemisms

thuật hùng biện; lời lẽ hoa mỹ nhằm thuyết phục

speech or writing designed to persuade, sometimes impressive but lacking real meaning

• Students of classical rhetoric learn how to build a persuasive argument.Người học thuật hùng biện cổ điển học cách xây dựng một lập luận có sức thuyết phục.

Họ từ:

rhetorical (tính từ)

Không đếm được. Rhetorical question: câu hỏi tu từ (hỏi nhưng không cần trả lời).

từ nguyên (nguồn gốc và lịch sử của từ)

the origin and history of a word, or the study of where words come from

• Learning the etymology of a word can make it easier to remember.Tìm hiểu từ nguyên của một từ có thể giúp nhớ từ đó dễ hơn.

Họ từ:

etymological (tính từ)

Dạng từ:

etymologies

từ mới (vừa được tạo ra hoặc mang nghĩa mới)

a new word or expression, or an existing word that is used with a new meaning

• Technology produces a steady stream of neologisms, many of which soon enter dictionaries.Công nghệ liên tục sinh ra từ mới, nhiều từ trong số đó sớm được đưa vào từ điển.

Dạng từ:

neologisms

đặt ra (từ, cụm từ mới)

to invent a new word or phrase that other people then begin to use

• Every year, people coin new words to describe new technology and new habits.Mỗi năm, người ta lại đặt ra những từ mới để mô tả công nghệ và thói quen mới.

Dạng từ:

coins, coined, coining

Danh từ coin là đồng xu. Hay dùng bị động: The term was coined by…

bắt nguồn từ, có gốc từ

to come from something, or to have something as its origin

• Many English words used in law derive from French.Nhiều từ tiếng Anh dùng trong luật bắt nguồn từ tiếng Pháp.

Họ từ:

derivation (danh từ), derivative (danh từ)

Dạng từ:

derives from, derived from, deriving from

Hay dùng bị động: be derived from. Không nói 'derive of'.

chuẩn hoá

to make things of the same type follow one fixed form or set of rules

• In the 18th century, dictionaries helped to standardise English spelling.Vào thế kỷ 18, các cuốn từ điển đã góp phần chuẩn hoá chính tả tiếng Anh.

Họ từ:

standardisation (danh từ)

Dạng từ:

standardises, standardised, standardising

Anh-Mỹ viết standardize.

biến thể (của một ngôn ngữ)

a form of a language used in a particular country, region or social group

• Indian English is a distinct variety with its own vocabulary and pronunciation.Tiếng Anh Ấn Độ là một biến thể riêng, có từ vựng và cách phát âm riêng.

Dạng từ:

varieties

Nghĩa thường gặp: sự đa dạng (a variety of = nhiều loại khác nhau).

tiếng nói thường ngày của người dân một vùng (khác với ngôn ngữ trang trọng)

the ordinary language spoken by people in a particular place, rather than a formal or official one

• For centuries, European scholars wrote in Latin rather than in the vernacular.Suốt nhiều thế kỷ, giới học giả châu Âu viết bằng tiếng Latinh thay vì tiếng nói thường ngày của dân chúng.

Thường dùng với the. Cũng là tính từ: vernacular architecture (kiến trúc dân gian).

người muốn giữ ngôn ngữ thuần khiết, 'trong sáng'

a person who wants a language to stay correct and free from new or foreign words

• Language purists complain that young people use too many English loanwords.Những người muốn giữ ngôn ngữ thuần khiết phàn nàn rằng giới trẻ dùng quá nhiều từ mượn tiếng Anh.

Họ từ:

purism (danh từ)

Dạng từ:

purists

thay thế, chiếm chỗ (cái cũ hoặc yếu thế hơn)

to take the place of something that is older or less powerful

• In many former colonies, local languages were gradually supplanted by European ones.Ở nhiều thuộc địa cũ, các ngôn ngữ bản địa dần bị ngôn ngữ châu Âu thay thế.

Đồng nghĩa:

replace

Dạng từ:

supplants, supplanted, supplanting

chủ nghĩa đế quốc ngôn ngữ (ngôn ngữ của nước mạnh lấn át ngôn ngữ khác)

the spread of a powerful language at the expense of other languages and their cultures

• Critics see the global spread of English as a form of linguistic imperialism.Những người phê phán coi việc tiếng Anh lan rộng toàn cầu là một hình thức đế quốc ngôn ngữ.

Khái niệm còn tranh luận; khi viết nên dùng critics argue / some scholars claim.

chính sách ngôn ngữ

an official plan by a government or institution about which languages are used and taught

• Singapore's language policy requires students to learn English and a mother tongue.Chính sách ngôn ngữ của Singapore yêu cầu học sinh học tiếng Anh và một tiếng mẹ đẻ.

Dạng từ:

language policies

(thuộc) nhận thức, tư duy

connected with thinking, learning, remembering and understanding

• Some studies link bilingualism with cognitive benefits such as better concentration.Một số nghiên cứu gắn song ngữ với lợi ích về nhận thức như khả năng tập trung tốt hơn.

Họ từ:

cognition (danh từ)

sự mơ hồ, tính đa nghĩa

the state of having more than one possible meaning, which can cause confusion

• Legal documents are written very carefully to avoid any ambiguity.Văn bản pháp lý được viết rất cẩn thận để tránh mọi sự mơ hồ.

Họ từ:

ambiguous (tính từ)

Dạng từ:

ambiguities

vị thế nổi bật, tầm quan trọng

the state of being important, well known or easy to notice

• English rose to global prominence partly through trade, science and popular culture.Tiếng Anh vươn lên vị thế nổi bật toàn cầu một phần nhờ thương mại, khoa học và văn hoá đại chúng.

Họ từ:

prominent (tính từ)

không thể tách rời, thiết yếu

so important that something would not be complete without it

• For many communities, their language is integral to their sense of identity.Với nhiều cộng đồng, ngôn ngữ là phần không thể tách rời trong ý thức về bản sắc của họ.

Anh-Anh đọc /ˈɪntɪɡrəl/, cũng có người đọc /ɪnˈteɡrəl/.

sự đổ vỡ trong giao tiếp

a situation in which people stop understanding each other or stop communicating

• A communication breakdown between doctors and patients can have serious consequences.Sự đổ vỡ giao tiếp giữa bác sĩ và bệnh nhân có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Dạng từ:

communication breakdowns

Cũng nói a breakdown in communication.

dài dòng, nhiều chữ thừa

using more words than are needed, which makes speech or writing harder to follow

• Verbose writing can hide a weak argument behind long sentences.Lối viết dài dòng có thể che giấu một lập luận yếu sau những câu dài.

Trái nghĩa:

concise

Họ từ:

verbosity (danh từ)

sự đa ngữ, việc dùng nhiều ngôn ngữ

the use of several languages by one person or within a society

• The European Union actively promotes multilingualism among its citizens.Liên minh châu Âu tích cực khuyến khích công dân sử dụng nhiều ngôn ngữ.

Họ từ:

multilingual (tính từ)