Personal Finance & Household Life – Bài 10: Academic language for essays on personal finance

sự thận trọng, khôn ngoan (nhất là về tiền bạc)

careful good judgement, especially in avoiding risks with money

• Financial prudence in your twenties can make life much easier later on.Thận trọng về tài chính ở tuổi hai mươi có thể khiến cuộc sống sau này dễ dàng hơn nhiều.

Họ từ:

prudent (tính từ)

tình trạng mắc nợ, mức độ nợ nần

the state of owing money, or the total amount that is owed

• Personal indebtedness has risen sharply among young adults in some countries.Ở một số nước, mức nợ cá nhân đã tăng mạnh ở người trẻ.

Họ từ:

indebted (tính từ)

Không đếm được; văn phong trang trọng.

áp lực tài chính

pressure and worry caused by not having enough money for your needs

• Caring for an elderly parent can put a family under considerable financial strain.Chăm sóc cha mẹ già có thể đặt gia đình dưới áp lực tài chính đáng kể.

về mặt tài chính

in a way that relates to money

• Young adults today often remain financially dependent on their parents for longer.Người trẻ ngày nay thường phụ thuộc tài chính vào bố mẹ lâu hơn.

Họ từ:

financial (tính từ), finance (danh từ)

sự trì hoãn hưởng thụ (nhịn hiện tại để được nhiều hơn sau này)

choosing to wait for a bigger reward later instead of enjoying a smaller one now

• Saving for the future requires delayed gratification, which many people find difficult.Tiết kiệm cho tương lai đòi hỏi trì hoãn hưởng thụ, điều mà nhiều người thấy khó.

Trái nghĩa:

instant gratification

bốc đồng

acting suddenly without thinking carefully about the results

• Online shopping makes impulsive purchases easier than ever.Mua sắm trực tuyến khiến việc mua sắm bốc đồng dễ hơn bao giờ hết.

Họ từ:

impulse (danh từ), impulsively (trạng từ)

thiển cận

thinking only about the present and not about what may happen later

• Spending your whole income without saving anything is a short-sighted approach to money.Tiêu hết thu nhập mà không để dành gì là cách nghĩ thiển cận về tiền bạc.

Trái nghĩa:

far-sighted

Nghĩa đen: cận thị.

tích luỹ, cộng dồn

increasing gradually as more amounts are added over time

• The cumulative effect of small daily purchases can be surprisingly large.Tác động cộng dồn của những khoản mua nhỏ hằng ngày có thể lớn đến bất ngờ.

gánh chịu, phát sinh (chi phí, nợ, tiền phạt)

to have to pay something, or suffer something unpleasant, because of your own actions

• Students who borrow heavily may incur debts that take decades to clear.Sinh viên vay nhiều có thể gánh những khoản nợ mất hàng chục năm mới trả hết.

Dạng từ:

incurs, incurred, incurring

Nhân đôi r: incurred, incurring.

tích luỹ dần, cộng dồn (lãi, nợ)

to increase gradually over a period of time, used especially of interest or debt

• Interest continues to accrue on unpaid balances every month.Tiền lãi tiếp tục cộng dồn hằng tháng trên số dư chưa trả.

Dạng từ:

accrues, accrued, accruing

bù đắp, bù trừ

to balance one cost or effect against another so that it has less impact

• A small pay rise may not be enough to offset higher living costs.Một lần tăng lương nhỏ có thể không đủ bù cho chi phí sinh hoạt cao hơn.

Dạng từ:

offsets, offsetting

Quá khứ và phân từ vẫn là offset.

gây nguy hại, đe doạ

to put something such as a plan or someone's future at risk of being harmed or lost

• Taking on too much debt can jeopardise a young person's financial future.Gánh quá nhiều nợ có thể đe doạ tương lai tài chính của người trẻ.

Dạng từ:

jeopardises, jeopardised, jeopardising

Anh-Mỹ viết jeopardize.

tài chính toàn diện (mọi người đều tiếp cận được dịch vụ tài chính)

access for everyone, including poor and rural people, to affordable banking and financial services

• Mobile banking has done a great deal to promote financial inclusion in rural areas.Ngân hàng di động đã góp phần lớn thúc đẩy tài chính toàn diện ở nông thôn.

không có tài khoản ngân hàng

not having a bank account or access to basic banking services

• Many unbanked adults rely entirely on cash and informal moneylenders.Nhiều người lớn không có tài khoản ngân hàng hoàn toàn dựa vào tiền mặt và người cho vay tư nhân.

Dùng như danh từ: the unbanked (những người không có tài khoản ngân hàng).

cho vay bóc lột (ép người vay vào điều khoản bất lợi)

the unfair practice of offering loans with very high costs to people who cannot afford them

• Stricter rules are needed to protect low-income families from predatory lending.Cần quy định chặt hơn để bảo vệ các gia đình thu nhập thấp khỏi nạn cho vay bóc lột.

Không đếm được.

sơ đẳng, rất cơ bản

very basic and limited, not detailed or fully developed

• Many school leavers have only a rudimentary understanding of how loans work.Nhiều học sinh mới ra trường chỉ hiểu sơ sài về cách hoạt động của khoản vay.

không cân xứng, quá mức

too large or too small compared with something else

• Rising food prices have a disproportionate impact on low-income households.Giá thực phẩm tăng tác động nặng nề không cân xứng lên các hộ thu nhập thấp.

Họ từ:

disproportionately (trạng từ)

vượt khỏi tầm kiểm soát (tăng nhanh không dừng)

to get worse or increase quickly in a way that cannot be stopped

• Without a budget, small debts can quickly spiral out of control.Không có ngân sách, những khoản nợ nhỏ có thể nhanh chóng vượt khỏi tầm kiểm soát.

Dạng từ:

spirals out of control, spiralled out of control, spiralling out of control

Anh-Anh: spiralled / spiralling (hai chữ l).

(chi tiêu) tuỳ ý, không bắt buộc

used for things you want rather than need, after essential bills have been paid

• When prices rise, households usually cut discretionary spending first, such as eating out.Khi giá tăng, các hộ gia đình thường cắt chi tiêu tuỳ ý trước, như ăn ngoài.

Nghĩa khác: theo quyền quyết định của ai (at the manager's discretion).

khả năng chống chịu tài chính

the ability of a person or household to cope with sudden money problems and recover

• Having savings and insurance greatly improves a household's financial resilience.Có tiền tiết kiệm và bảo hiểm giúp tăng mạnh khả năng chống chịu tài chính của hộ gia đình.

cạm bẫy, sai lầm dễ mắc

a likely problem or mistake that is not obvious at first

• One common pitfall is borrowing money to pay off other debts.Một cạm bẫy phổ biến là vay tiền để trả các khoản nợ khác.

Dạng từ:

pitfalls

nợ hộ gia đình

the total amount owed by families, including mortgages, loans and credit cards

• Household debt tends to rise when borrowing is cheap and easy.Nợ hộ gia đình thường tăng khi vay tiền rẻ và dễ.

Không đếm được.

tỷ lệ tiết kiệm

the share of income that people save rather than spend, usually shown as a percentage

• Countries with a high savings rate often have more money available for investment.Những nước có tỷ lệ tiết kiệm cao thường có nhiều vốn hơn cho đầu tư.

Dạng từ:

savings rates

nhóm thu nhập, khung thu nhập

a range of incomes used to group people, for example for tax or statistics

• People in lower income brackets spend a larger share of their money on essentials.Người thuộc nhóm thu nhập thấp chi phần lớn hơn trong thu nhập cho nhu yếu phẩm.

Dạng từ:

income brackets

hoãn lại, trì hoãn (thanh toán, quyết định)

to delay something until a later time

• Some students choose to defer payment of their fees until they find work.Một số sinh viên chọn hoãn đóng học phí đến khi có việc làm.

Họ từ:

deferral (danh từ)

Dạng từ:

defers, deferred, deferring

Nhân đôi r: deferred, deferring.

trả tiền, gánh chi phí

to pay for something, often something expensive or that others should pay for

• It is often parents who foot the bill for their children's weddings.Thường thì chính bố mẹ là người chi trả cho đám cưới của con.

Dạng từ:

foots the bill, footed the bill, footing the bill

Hay dùng trong câu hỏi Writing: Who should foot the bill for…?

phòng ngừa, phòng xa

done in advance to prevent harm or problems in the future

• Many households keep precautionary savings in case of illness or job loss.Nhiều hộ gia đình giữ một khoản tiết kiệm phòng xa khi ốm đau hay mất việc.

Họ từ:

precaution (danh từ)

dành riêng (khoản tiền cho mục đích nào đó)

to keep money for a particular purpose

• We earmark a fixed amount each month for our children's education.Mỗi tháng chúng tôi dành riêng một khoản cố định cho việc học của các con.

Dạng từ:

earmarks, earmarked, earmarking

chi phí cơ hội

the value of what you give up when you choose one option instead of another

• The opportunity cost of an expensive new car might be several years of retirement savings.Chi phí cơ hội của một chiếc xe mới đắt tiền có thể là vài năm tiền tiết kiệm hưu trí.

Dạng từ:

opportunity costs

đúng đắn, vững chắc, đáng tin

sensible and based on good judgement, and so likely to be successful

• Sound financial advice can help young people avoid costly mistakes.Lời khuyên tài chính đúng đắn có thể giúp người trẻ tránh những sai lầm tốn kém.

Nghĩa khác: khoẻ mạnh, nguyên vẹn (safe and sound).

người tiêu hoang

a person who spends money carelessly and wastefully

• Labelling young people as spendthrifts ignores the high costs they face.Gắn mác tiêu hoang cho người trẻ là bỏ qua những chi phí cao mà họ phải gánh.

Trái nghĩa:

saver

Họ từ:

spendthrift (tính từ)

Dạng từ:

spendthrifts

nặng nề, đè bẹp (nợ, chi phí)

so serious or large that it causes great harm or makes normal life very difficult

• Some graduates leave university with crippling debts.Một số sinh viên ra trường mang theo những khoản nợ nặng nề.

ngày càng tăng, chồng chất

gradually becoming larger or more serious

• Mounting bills forced the family to sell their car.Hoá đơn chồng chất buộc gia đình phải bán xe.

cắt cổ, đắt quá mức

much higher than is reasonable or fair, used about prices and charges

• Loan sharks charge exorbitant interest, trapping families in debt.Tín dụng đen tính lãi cắt cổ, khiến các gia đình mắc kẹt trong nợ nần.

sống lay lắt, kiếm đồng nào tiêu đồng nấy

to have only just enough money to live on, with nothing left to save

• Many low-paid workers live hand to mouth, with no savings at all.Nhiều người lao động lương thấp sống lay lắt, hoàn toàn không có tiền tiết kiệm.

Dạng từ:

lives hand to mouth, lived hand to mouth, living hand to mouth

Tính từ: hand-to-mouth (a hand-to-mouth existence = cuộc sống chật vật qua ngày).

tính theo giá trị thực (đã tính đến trượt giá)

measured after allowing for changes in prices over time

• Although wages have risen, many workers are worse off in real terms.Dù lương đã tăng, nhiều người lao động thực ra còn nghèo đi nếu tính theo giá trị thực.

Trái với in cash terms / in nominal terms (theo con số danh nghĩa).