Sport & Active Lifestyles – Bài 10: Academic language for essays on sport

thể thao phong trào, thể thao cơ sở

sport played by ordinary people in local clubs and communities rather than by professionals

• Many argue that public money should go to grassroots sport rather than elite athletes.Nhiều người cho rằng tiền công nên dành cho thể thao phong trào hơn là vận động viên đỉnh cao.

Không đếm được. Anh-Mỹ hay nói grassroots sports.

thể thao đỉnh cao, thể thao thành tích cao

sport at the highest level, played by the best athletes in national and international competitions

• Success in elite sport does not automatically lead to more ordinary people taking up exercise.Thành công ở thể thao đỉnh cao không tự động khiến nhiều người bình thường bắt đầu vận động hơn.

Không đếm được. Elite cũng đọc /ɪˈliːt/. Đối lập hay gặp trong đề: elite sport vs grassroots sport.

sự tham gia đông đảo của quần chúng

the involvement of very large numbers of ordinary people in an activity

• City marathons are a good example of mass participation in sport.Các giải marathon thành phố là ví dụ điển hình cho phong trào thể thao quần chúng.

Không đếm được.

tỉ lệ tham gia

the percentage of a group of people who take part in an activity

• Participation rates in sport tend to fall sharply among girls in their teens.Tỉ lệ tham gia thể thao thường giảm mạnh ở các em gái tuổi thiếu niên.

Dạng từ:

participation rates

Rất hợp Writing Task 1 khi mô tả số liệu về thể thao.

môn thể thao để xem (thu hút khán giả)

a sport that many people enjoy watching rather than playing themselves

• For most people, football is more of a spectator sport than something they play.Với đa số người, bóng đá là môn để xem hơn là để chơi.

Dạng từ:

spectator sports

người chỉ xem thể thao qua TV, “cổ động viên salon”

someone who loves watching sport on television but rarely goes to games or plays

• Critics say the growth of pay TV has turned millions of people into armchair fans.Giới phê bình nói truyền hình trả tiền đã biến hàng triệu người thành cổ động viên salon.

Đồng nghĩa:

armchair supporter

Dạng từ:

armchair fans

Armchair + danh từ chỉ người “chỉ nói, chỉ xem, không làm”: armchair critic.

fan ăn theo, fan thời vụ (chỉ ủng hộ khi đội đang thắng)

a supporter who follows a team only when it is doing well

• When the team started losing, the fair-weather fans quickly disappeared.Khi đội bắt đầu thua, những fan chỉ theo lúc thắng nhanh chóng biến mất.

Trái nghĩa:

loyal supporter

Dạng từ:

fair-weather fans

Gốc từ fair-weather friend (bạn chỉ có mặt lúc thuận lợi).

tính hiếu thắng, tinh thần cạnh tranh

a strong desire to win and to be more successful than other people

• A degree of competitiveness is healthy, but too much can make sport stressful for children.Một chút hiếu thắng là lành mạnh, nhưng quá mức có thể khiến thể thao thành áp lực với trẻ.

Không đếm được. Trong kinh tế còn nghĩa “sức cạnh tranh” (của doanh nghiệp, quốc gia).

tình đồng đội, tình bạn gắn bó

a feeling of friendship and trust among people who spend time or face challenges together

• The camaraderie of a sports team can be just as valuable as the physical benefits.Tình đồng đội trong một đội thể thao cũng quý giá không kém lợi ích thể chất.

Không đếm được. Gốc tiếng Pháp.

lợi thế cạnh tranh

a small advantage that makes one player or team more likely to win than others

• Modern data analysis gives wealthy clubs a competitive edge over smaller rivals.Phân tích dữ liệu hiện đại cho các câu lạc bộ giàu có lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ nhỏ hơn.

Cũng dùng trong kinh doanh. Edge = lợi thế nhỏ: have the edge over someone.

có tính gắn kết, đoàn kết

bringing different people or groups together so that they feel part of one whole

• A major tournament can act as a unifying force in a divided society.Một giải đấu lớn có thể là sức mạnh gắn kết trong một xã hội chia rẽ.

Họ từ:

unify (động từ), unity (danh từ)

noi gương, cố gắng làm được như (ai)

to try to copy someone you admire because you want to be as successful as them

• Young players often try to emulate their sporting heroes, both on and off the pitch.Cầu thủ trẻ thường cố noi theo thần tượng thể thao của mình, cả trong lẫn ngoài sân cỏ.

Họ từ:

emulation (danh từ)

Dạng từ:

emulates, emulated, emulating

những cải thiện nhỏ cộng dồn (triết lý cải thiện từng chút)

many very small improvements that together make a big difference to performance

• The coach believed in marginal gains, from better sleep to lighter equipment.Huấn luyện viên tin vào triết lý cải thiện từng chút, từ giấc ngủ tốt hơn đến dụng cụ nhẹ hơn.

Luôn số nhiều. Khái niệm nổi tiếng từ đua xe đạp, nay dùng cả trong kinh doanh, học tập.

khoẻ khoắn, có tố chất thể thao

physically strong, fit and good at sport

• Not every child is naturally athletic, so schools should offer a range of activities.Không phải đứa trẻ nào cũng có tố chất thể thao bẩm sinh, nên trường học nên có nhiều hoạt động khác nhau.

Họ từ:

athlete (danh từ), athleticism (danh từ)

Nhấn âm 2 /æθˈletɪk/, khác athlete /ˈæθliːt/ nhấn âm 1.

bẩm sinh

existing in a person from birth rather than learned

• Experts still debate whether sporting success depends more on innate talent or on practice.Giới chuyên môn vẫn tranh luận thành công thể thao phụ thuộc vào tài năng bẩm sinh hay luyện tập nhiều hơn.

Đồng nghĩa:

natural, inborn

Họ từ:

innately (trạng từ)

trau dồi, mài giũa (kỹ năng)

to improve a skill gradually over a long time until it is very good

• Professional players spend years honing their technique on the training ground.Cầu thủ chuyên nghiệp dành nhiều năm mài giũa kỹ thuật trên sân tập.

Dạng từ:

honing, honed, hones

đỉnh cao (sự nghiệp, thành tựu)

the most successful or important point of something

• For many athletes, an Olympic gold medal represents the pinnacle of their career.Với nhiều vận động viên, huy chương vàng Olympic là đỉnh cao sự nghiệp.

Đồng nghĩa:

peak, height

Dạng từ:

pinnacles

tầm cỡ, đẳng cấp (năng lực)

the level of someone's ability or the quality of their work

• Players of his calibre are extremely rare and very expensive to sign.Cầu thủ tầm cỡ như anh ấy cực hiếm và rất đắt để chiêu mộ.

Anh-Mỹ viết caliber. Hay dùng cấu trúc of + tính từ / sở hữu + calibre.

tài năng vượt trội, sự xuất sắc

great skill or ability in a particular activity

• The country is famous for its prowess in long-distance running.Quốc gia này nổi tiếng nhờ tài năng vượt trội ở môn chạy đường dài.

Không đếm được, trang trọng.

kỳ tích, chiến công

an impressive achievement that needs great skill, strength or courage

• Winning three titles in a row is a remarkable feat for such a young team.Ba lần vô địch liên tiếp là kỳ tích đáng nể với một đội trẻ như vậy.

Dạng từ:

feats

Phát âm giống feet. No mean feat = việc khó, đáng ghi nhận.

sự kình địch, cạnh tranh gay gắt

a long period of competition between two people or teams who both want to be the best

• The rivalry between the two clubs goes back more than a century.Sự kình địch giữa hai câu lạc bộ đã kéo dài hơn một thế kỷ.

Họ từ:

rival (danh từ)

Dạng từ:

rivalries

nghịch cảnh, khó khăn

a very difficult or unlucky situation that someone has to deal with

• Sport teaches young people how to respond to adversity and bounce back from defeat.Thể thao dạy người trẻ cách đối mặt nghịch cảnh và đứng dậy sau thất bại.

Không đếm được.

sự kiên trì, bền bỉ

the quality of continuing to try hard even when something is difficult or progress is slow

• Learning a sport from scratch as an adult requires patience and perseverance.Học một môn thể thao từ đầu khi đã trưởng thành đòi hỏi sự kiên nhẫn và bền bỉ.

Họ từ:

persevere (động từ)

Không đếm được. Động từ persevere đi với with / in.

thể thao nữ

sport played and competed in by women and girls

• Media coverage of women's sport has grown considerably in recent years.Thời lượng truyền thông dành cho thể thao nữ đã tăng đáng kể trong những năm gần đây.

Không đếm được. Anh-Mỹ: women's sports.

khoa học thể thao

the study of how the body works during exercise and how athletes can improve their performance

• Advances in sports science have helped athletes recover faster and compete for longer.Tiến bộ của khoa học thể thao giúp vận động viên hồi phục nhanh hơn và thi đấu được lâu hơn.

Không đếm được. Người làm nghề: sports scientist.

thành tích thể thao xuất sắc, sự xuất sắc trong thể thao

a very high standard of performance in sport

• Specialist schools aim to combine academic study with sporting excellence.Các trường chuyên hướng tới kết hợp học văn hoá với thành tích thể thao xuất sắc.

Không đếm được.

kinh phí cho thể thao

money provided, especially by a government, to support sport

• Cuts to sports funding have forced several local clubs to close.Cắt giảm kinh phí thể thao đã buộc nhiều câu lạc bộ địa phương đóng cửa.

Không đếm được.

chuyển (tiền, nguồn lực) sang mục đích khác

to use money or resources for a different purpose from the one first planned

• Some argue that money spent on stadiums should be diverted to schools and hospitals.Một số người cho rằng tiền xây sân vận động nên được chuyển sang trường học và bệnh viện.

Dạng từ:

diverted, diverting, diverts

Divert … from A to B. Nghĩa khác: chuyển hướng giao thông.

phản tác dụng

having the opposite effect to the one that was intended

• Forcing children to play competitive sport can be counterproductive and put them off exercise.Ép trẻ chơi thể thao thi đấu có thể phản tác dụng và khiến chúng chán vận động.

Cũng viết counter-productive.

sự quá chú trọng, đề cao quá mức

too much attention or importance given to one thing

• An overemphasis on winning can take the fun out of sport for young players.Quá chú trọng chiến thắng có thể lấy mất niềm vui thể thao của cầu thủ nhỏ tuổi.

Họ từ:

overemphasise (động từ)

Đi với on.

bản lĩnh tinh thần, sự lì lợm

the ability to stay calm, focused and confident under pressure or after setbacks

• At the highest level, mental toughness often decides who wins a close match.Ở đẳng cấp cao nhất, bản lĩnh tinh thần thường quyết định ai thắng trong một trận sít sao.

Không đếm được. Tính từ đi kèm: mentally tough (có bản lĩnh tinh thần).

kỹ năng sống

abilities such as teamwork, communication and self-control that help you in everyday life

• Through sport, children develop life skills such as leadership and resilience.Qua thể thao, trẻ phát triển các kỹ năng sống như lãnh đạo và sự kiên cường.

Thường dùng số nhiều.

thi đấu dưới sức, không đạt kỳ vọng

to do less well than expected or than you are able to

• Despite huge investment, the national team continued to underperform at major tournaments.Dù được đầu tư rất lớn, đội tuyển quốc gia vẫn thi đấu dưới sức ở các giải lớn.

Dạng từ:

underperformed, underperforming, underperforms

Danh từ: underperformance.

sự gan góc, ý chí bền bỉ

courage and determination to keep going when things are hard

• The team showed real grit to come back from two goals down.Cả đội đã thể hiện ý chí gan góc thật sự để lội ngược dòng khi bị dẫn hai bàn.

Họ từ:

gritty (tính từ)

Không đếm được theo nghĩa này. Nghĩa gốc: sạn, cát nhỏ.

sự tôn vinh, danh hiệu cao quý

praise or an award given to someone to show great respect for their achievements

• She received the highest accolade in her sport after a record-breaking season.Cô ấy nhận danh hiệu cao quý nhất môn thể thao của mình sau một mùa giải phá kỷ lục.

Dạng từ:

accolades

vinh quang thể thao

the fame, honour and admiration that come from winning in sport

• Governments sometimes spend heavily in pursuit of sporting glory while local facilities decline.Đôi khi các chính phủ chi rất nhiều để theo đuổi vinh quang thể thao trong khi cơ sở vật chất địa phương xuống cấp.

Không đếm được.