Family & Children – Bài 8: Ageing parents & elderly care

cha mẹ già, cha mẹ đang có tuổi

a mother and father who are getting old and may need more help

• Many people in their fifties look after ageing parents while still raising children of their own.Nhiều người ở tuổi năm mươi vừa chăm cha mẹ già vừa còn nuôi con nhỏ.

Anh-Mỹ viết aging parents.

việc chăm sóc người cao tuổi

help and services that look after old people who cannot fully care for themselves

• As families become smaller, the demand for paid eldercare is rising quickly.Khi gia đình ngày càng ít người, nhu cầu thuê dịch vụ chăm sóc người cao tuổi tăng nhanh.

Cũng viết elder care (hai chữ). Không đếm được.

người chăm sóc (người già, người ốm — thường là người nhà)

a person, often a relative, who regularly looks after someone who is old, ill or disabled

• Daughters are still more likely than sons to become the main caregiver for an elderly parent.Con gái vẫn thường trở thành người chăm sóc chính cho cha mẹ già nhiều hơn con trai.

Đồng nghĩa:

carer

Dạng từ:

caregivers

Anh-Anh cũng hay dùng carer với cùng nghĩa.

chăm sóc (người già, người ốm, trẻ nhỏ)

to look after someone who cannot fully look after themselves

• My aunt gave up her job to care for my grandmother at home.Dì tôi bỏ việc để ở nhà chăm sóc bà tôi.

Dạng từ:

cares for, cared for, caring for

đạo hiếu, lòng hiếu thảo

the duty of children to love, respect and care for their parents, valued in many Asian cultures

• Filial piety remains a core value in Vietnam, where children are expected to support their parents in old age.Đạo hiếu vẫn là giá trị cốt lõi ở Việt Nam, nơi con cái được kỳ vọng phụng dưỡng cha mẹ lúc tuổi già.

Họ từ:

filial (tính từ)

ý thức bổn phận, tinh thần trách nhiệm

a feeling that you must do something because it is morally right

• She looks after her father out of love, not just a sense of duty.Chị chăm sóc bố vì tình thương, chứ không chỉ vì bổn phận.

người lớn tuổi, bề trên (trong gia đình, cộng đồng)

an older person, especially one who is respected in a family or community

• Children in my village are taught to greet their elders politely.Trẻ con ở làng tôi được dạy phải chào hỏi người lớn tuổi lễ phép.

Dạng từ:

elders

Thường dùng số nhiều (your elders). Tính từ elder (elder sister) chỉ đứng trước danh từ; so sánh dùng older.

dưới một mái nhà, sống chung một nhà

living together in the same house or building

• In my grandparents' time, three generations often lived together under one roof.Thời ông bà tôi, ba thế hệ thường sống chung dưới một mái nhà.

Hay dùng khi nói về gia đình nhiều thế hệ (multigenerational household).

dọn đến sống cùng (ai đó)

to start living in the same home as someone

• After my grandfather passed away, my grandmother moved in with us.Sau khi ông mất, bà dọn về sống cùng nhà tôi.

Dạng từ:

moves in with, moved in with, moving in with

người phụ thuộc, người sống nhờ (vào thu nhập của mình)

a person, such as a child or old parent, who relies on you for money and care

• With two young children and an elderly mother, she has three dependants to support.Với hai con nhỏ và mẹ già, chị phải nuôi ba người phụ thuộc.

Dạng từ:

dependants

Anh-Anh: danh từ dependant, tính từ dependent; Anh-Mỹ viết dependent cho cả hai.

"tổ trống" (nhà vắng khi con cái đã lớn và rời đi)

the situation of parents whose grown-up children have all left home

• When their youngest son left for university, my parents struggled to adjust to the empty nest.Khi cậu con út đi học đại học, bố mẹ tôi rất khó thích nghi với căn nhà vắng con.

Họ từ:

empty nester (danh từ)

empty nester = người cha / mẹ có con đã rời nhà.

"thế hệ bánh kẹp" (vừa nuôi con vừa chăm cha mẹ già)

adults who care for their own children and their old parents at the same time

• Members of the sandwich generation often feel stretched between their children's needs and their parents' health.Những người thuộc thế hệ bánh kẹp thường thấy kiệt sức giữa nhu cầu của con cái và sức khoẻ của cha mẹ.

dịch vụ chăm sóc thay tạm thời (để người chăm sóc trong nhà được nghỉ)

short-term care for an old or ill person so that their usual carer can have a rest

• Respite care gives family carers a few days off to rest and recover.Dịch vụ chăm sóc thay tạm thời cho người nhà chăm bệnh được nghỉ vài ngày để lấy lại sức.

respite = sự tạm nghỉ, khoảng nghỉ.

ghé qua thăm (xem ai đó có ổn không)

to make a short visit to someone to check that they are safe and well

• My cousin looks in on her elderly father every evening after work.Chị họ tôi tối nào đi làm về cũng ghé qua thăm bố già.

Dạng từ:

looks in on, looked in on, looking in on

mô hình nhà ở có hỗ trợ chăm sóc (cho người cao tuổi)

housing where older people live fairly independently but get help with daily tasks

• Assisted living allows older people to keep their own flat while staff help with meals and medicine.Mô hình nhà ở có hỗ trợ giúp người cao tuổi vẫn có căn hộ riêng trong khi nhân viên hỗ trợ bữa ăn và thuốc men.

dịch vụ chăm sóc tại nhà

help with health or daily tasks that is given to someone in their own home

• Many older people prefer home care to moving into a residential home.Nhiều người cao tuổi thích được chăm sóc tại nhà hơn là chuyển vào viện dưỡng lão.

ở cùng nhà chủ (người giúp việc, người chăm sóc)

living in the home of the person or family you work for

• They hired a live-in carer so that their mother could stay in her own home.Họ thuê một người chăm sóc ở cùng nhà để mẹ họ được tiếp tục sống trong nhà mình.

Chỉ đứng trước danh từ.

sự bầu bạn, có người bên cạnh

the pleasant feeling of having friendly people with you

• For elderly people living alone, companionship can matter as much as physical care.Với người già sống một mình, có người bầu bạn có thể quan trọng không kém việc chăm sóc thể chất.

Họ từ:

companion (danh từ)

trân trọng, nâng niu (người thân, kỷ niệm)

to love and care for someone or something that is very important to you

• I cherish the weekends I spent with my grandparents in the countryside.Tôi trân trọng những ngày cuối tuần ở quê bên ông bà.

Dạng từ:

cherishes, cherished, cherishing

bỏ bê, sao nhãng (không quan tâm, chăm sóc đầy đủ)

to fail to give someone the care and attention they need

• Some people argue that busy adults today neglect their elderly parents.Một số người cho rằng người trưởng thành bận rộn ngày nay bỏ bê cha mẹ già.

Họ từ:

neglect (danh từ), neglectful (tính từ)

Dạng từ:

neglects, neglected, neglecting

sự khôn ngoan, sự từng trải

good judgement and knowledge that come from long experience of life

• Grandparents can pass on the wisdom they have gained over a lifetime.Ông bà có thể truyền lại sự từng trải mà họ tích luỹ cả đời.

Họ từ:

wise (tính từ)

yêu chiều hết mực

showing great love for someone, often without noticing their faults

• My doting grandmother would cook my favourite dishes every time I visited.Bà tôi chiều tôi hết mực, lần nào tôi về thăm cũng nấu những món tôi thích.

Họ từ:

dote on (cụm động từ)

goá (chồng hoặc vợ)

having lost your husband or wife because they have died

• My widowed grandfather moved to the city to live near my uncle's family.Ông tôi goá vợ, đã lên thành phố sống gần nhà chú tôi.

Họ từ:

widow (danh từ), widower (danh từ)

tuổi vàng, những năm tuổi già an nhàn

the later part of life, usually after retirement, seen as a time to enjoy

• My grandparents are spending their golden years gardening and travelling around the country.Ông bà tôi đang tận hưởng tuổi già bằng việc làm vườn và đi du lịch khắp nước.