Language & Communication – Bài 5: Bilingualism & multilingualism

ngôn ngữ thứ nhất (thường là tiếng mẹ đẻ)

the language a person learns first as a child and usually knows best

• Although Vietnamese is my first language, I use English every day at work.Dù tiếng Việt là ngôn ngữ thứ nhất của tôi, ngày nào đi làm tôi cũng dùng tiếng Anh.

Đồng nghĩa:

mother tongue

Sách ngôn ngữ học viết tắt là L1.

ngôn ngữ thứ hai

a language someone learns after their first one, often to use at school or at work

• For millions of people around the world, English is a second language used mainly at work.Với hàng triệu người trên thế giới, tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai dùng chủ yếu khi làm việc.

Viết tắt L2; ESL = English as a Second Language.

người học ngoại ngữ

a person who is studying a language that is not their own

• Most language learners feel nervous the first time they speak to a stranger.Hầu hết người học ngoại ngữ đều hồi hộp lần đầu nói chuyện với người lạ.

Dạng từ:

language learners

sự song ngữ, khả năng dùng thành thạo hai thứ tiếng

the ability to use two languages well, or the use of two languages in one place

• Some studies suggest that bilingualism may help children switch between tasks more easily.Một số nghiên cứu cho rằng song ngữ có thể giúp trẻ chuyển đổi giữa các việc dễ dàng hơn.

Họ từ:

bilingual (tính từ)

đa ngữ, dùng nhiều thứ tiếng

able to speak several languages, or using several languages

• Switzerland is a multilingual country with four national languages.Thuỵ Sĩ là một quốc gia đa ngữ với bốn ngôn ngữ quốc gia.

Họ từ:

multilingualism (danh từ)

đơn ngữ, chỉ dùng một thứ tiếng

speaking or using only one language

• Children from monolingual families can still become fluent in a second language at school.Trẻ ở gia đình chỉ nói một thứ tiếng vẫn có thể thành thạo ngôn ngữ thứ hai ở trường.

A monolingual dictionary với người học là từ điển Anh–Anh (giải nghĩa bằng chính tiếng Anh).

nói được ba thứ tiếng

able to speak three languages well

• Growing up in Luxembourg, she became trilingual before the age of ten.Lớn lên ở Luxembourg, cô ấy nói được ba thứ tiếng trước mười tuổi.

sự chuyển ngữ, nói đan xen hai thứ tiếng

the practice of moving between two languages or styles of speech within one conversation

• Code-switching between Vietnamese and English is common among young people in big cities.Nói đan xen tiếng Việt và tiếng Anh khá phổ biến trong giới trẻ ở các thành phố lớn.

Họ từ:

code-switch (động từ)

sự đắm mình (học ngôn ngữ trong môi trường chỉ dùng ngôn ngữ đó)

learning a language by living or studying in a place where only that language is used

• A month of immersion in Spain did more for my Spanish than a year of classes.Một tháng đắm mình ở Tây Ban Nha giúp tiếng Tây Ban Nha của tôi hơn cả một năm học trên lớp.

Họ từ:

immerse (động từ)

Anh-Anh viết programme (Anh-Mỹ: program).

gần như người bản ngữ

so good that it sounds almost the same as the way a native speaker uses the language

• Very few adult learners achieve native-like pronunciation, and they do not need to.Rất ít người học trưởng thành đạt được phát âm như người bản ngữ, và họ cũng không cần phải thế.

thành thạo, giỏi

having a high level of skill in something, such as a language

• Applicants must be proficient in both English and French.Ứng viên phải thành thạo cả tiếng Anh lẫn tiếng Pháp.

Họ từ:

proficiency (danh từ)

Đi với in: proficient in + ngôn ngữ / kỹ năng.

người giỏi ngoại ngữ; nhà ngôn ngữ học

someone who speaks several languages well, or who studies how language works

• My aunt is a talented linguist who speaks five languages.Dì tôi là người rất giỏi ngoại ngữ, nói được năm thứ tiếng.

Dạng từ:

linguists

Hai nghĩa: người giỏi nhiều thứ tiếng, hoặc nhà ngôn ngữ học (nghiên cứu ngôn ngữ).

người nói được nhiều thứ tiếng

a person who can speak many languages

• The tour guide was a true polyglot, switching easily between six languages.Hướng dẫn viên là một người đa ngữ thực thụ, chuyển qua lại dễ dàng giữa sáu thứ tiếng.

Dạng từ:

polyglots

giai đoạn then chốt (để học ngôn ngữ)

an early stage of life when, some experts believe, a language is learnt most easily

• Some researchers argue that there is a critical period for learning pronunciation.Một số nhà nghiên cứu cho rằng có một giai đoạn then chốt để học phát âm.

Đây là giả thuyết còn tranh luận; khi viết nên dùng some researchers argue / it is claimed.

(kỹ năng) bị mai một vì lâu không dùng

not as good as before because you have not used it for a long time

• My French is a bit rusty because I haven't used it since school.Tiếng Pháp của tôi hơi mai một vì từ hồi đi học tôi không dùng nữa.

Nghĩa gốc là 'bị gỉ'; nói về ngôn ngữ / kỹ năng rất tự nhiên trong Speaking.

giáo dục song ngữ

a way of teaching in which school subjects are taught in two languages

• Bilingual education is becoming more popular in large Vietnamese cities.Giáo dục song ngữ ngày càng phổ biến ở các thành phố lớn của Việt Nam.

có khiếu ngoại ngữ (nghe và bắt chước âm tốt)

to be naturally good at hearing and copying the sounds of other languages

• My brother has an ear for languages, so he picks up new accents very quickly.Anh tôi có khiếu ngoại ngữ nên bắt giọng mới rất nhanh.

Dạng từ:

has an ear for languages, had an ear for languages

duy trì (trình độ một ngoại ngữ, kỹ năng)

to continue practising something so that you do not lose the skill

• I watch Korean dramas to keep up my Korean.Tôi xem phim truyền hình Hàn để duy trì tiếng Hàn.

Dạng từ:

keeps up, kept up, keeping up

Tách được: keep your English up; với đại từ phải tách: keep it up.