Oceans & Water – Bài 6: Ocean pollution & plastic

rác thải nhựa

used plastic items and materials that people throw away

• Millions of tonnes of plastic waste end up in the oceans every year.Mỗi năm có hàng triệu tấn rác thải nhựa đổ ra đại dương.

Không đếm được: nói a piece of plastic waste, không nói "a plastic waste".

vi nhựa (hạt nhựa siêu nhỏ)

tiny pieces of plastic, less than five millimetres long, that pollute water, soil and food

• Scientists have found microplastics in fish, sea salt and even drinking water.Các nhà khoa học đã tìm thấy vi nhựa trong cá, muối biển và cả nước uống.

Dạng từ:

microplastic

Thường dùng số nhiều. Microplastic còn làm tính từ: microplastic pollution.

rác thải trên biển

rubbish made by humans that ends up floating in the sea or lying on beaches and the seabed

• Fishing nets and plastic bottles make up a large part of the marine debris found on beaches.Lưới đánh cá và chai nhựa chiếm phần lớn rác thải biển được tìm thấy trên các bãi biển.

Không đếm được. Debris đọc /ˈdebriː/, chữ s câm.

ô nhiễm biển

harmful substances or waste that enter the sea and damage the life in it

• Most marine pollution comes from activities on land, such as farming and industry.Phần lớn ô nhiễm biển bắt nguồn từ hoạt động trên đất liền như nông nghiệp và công nghiệp.

Không đếm được.

lưới ma (lưới đánh cá bị bỏ lại, trôi trên biển)

a fishing net that has been lost or abandoned at sea and keeps trapping fish and other animals

• Ghost nets can drift for years, trapping turtles, dolphins and seabirds.Lưới ma có thể trôi dạt nhiều năm, mắc bẫy rùa biển, cá heo và chim biển.

Dạng từ:

ghost nets

làm vướng, làm mắc vào (lưới, dây)

to catch something in nets, ropes or lines so that it cannot move or escape

• Every year, countless seals and turtles become entangled in discarded fishing gear.Mỗi năm, vô số hải cẩu và rùa biển bị mắc vào ngư cụ bị vứt bỏ.

Họ từ:

entanglement (danh từ)

Dạng từ:

entangles, entangled, entangling

Thường dùng bị động: be / become / get entangled in something.

nuốt vào, ăn phải

to take food, liquid or another substance into the body by swallowing it

• Seabirds often ingest small pieces of plastic, mistaking them for food.Chim biển thường nuốt phải những mảnh nhựa nhỏ vì nhầm chúng là thức ăn.

Họ từ:

ingestion (danh từ)

Dạng từ:

ingests, ingested, ingesting

Trang trọng, hay dùng trong văn khoa học; văn nói thường dùng swallow hoặc eat.

chim biển

a bird that lives near the sea and catches fish for food, such as a gull or a puffin

• Plastic found in the stomachs of dead seabirds shows how serious the problem has become.Nhựa tìm thấy trong dạ dày chim biển chết cho thấy vấn đề đã nghiêm trọng đến mức nào.

Dạng từ:

seabirds

xả, thải (nước thải, chất thải)

to let a liquid or gas, especially waste, flow out into a river, the sea or the air

• Factories that discharge chemicals into rivers should face heavy fines.Các nhà máy xả hoá chất ra sông nên bị phạt nặng.

Họ từ:

discharge (danh từ)

Dạng từ:

discharges, discharged, discharging

Danh từ discharge nhấn âm đầu /ˈdɪstʃɑːdʒ/: industrial discharge (nước thải công nghiệp).

chưa qua xử lý

not cleaned or made safe by a chemical or industrial process before being used or released

• Releasing untreated industrial waste into the sea is illegal in most countries.Thải chất thải công nghiệp chưa qua xử lý ra biển là bất hợp pháp ở hầu hết các nước.

Trái nghĩa:

treated

hiện tượng tảo nở hoa

a rapid increase of algae in water, often caused by farm chemicals, which can kill fish

• Fertiliser washed into the sea can trigger an algal bloom that turns the water green or red.Phân bón trôi ra biển có thể gây tảo nở hoa, khiến nước chuyển màu xanh hoặc đỏ.

Dạng từ:

algal blooms

Algae /ˈældʒiː/ (tảo) → algal /ˈælɡl/ (tính từ). Tảo đỏ nở hoa trên biển còn gọi là red tide (thuỷ triều đỏ).

vùng chết (vùng nước thiếu ô-xy)

an area of sea or lake with so little oxygen that most fish and other animals cannot survive

• Pollution from farms has created a huge dead zone where almost nothing can live.Ô nhiễm từ nông trại đã tạo ra một vùng chết rộng lớn, nơi hầu như không sinh vật nào sống được.

Dạng từ:

dead zones

axit hoá đại dương

the process by which seawater becomes more acidic as it absorbs carbon dioxide from the air

• Ocean acidification makes it harder for corals and shellfish to build their shells and skeletons.Axit hoá đại dương khiến san hô và các loài có vỏ khó tạo vỏ và bộ xương hơn.

Không đếm được.

hiện tượng san hô bị tẩy trắng

the process in which coral turns white and may die, usually because the sea has become too warm

• Rising sea temperatures have caused widespread coral bleaching on reefs around the world.Nhiệt độ nước biển tăng đã gây ra hiện tượng tẩy trắng san hô trên diện rộng ở các rạn san hô khắp thế giới.

Không đếm được. Nguyên nhân chính là nước biển nóng lên; ô nhiễm làm tình trạng nặng thêm.

kim loại nặng

dangerous metals such as lead and mercury that can build up in water, soil and living things

• Heavy metals from mining can build up in fish and later harm the people who eat them.Kim loại nặng từ hoạt động khai thác mỏ có thể tích tụ trong cá rồi gây hại cho người ăn.

Dạng từ:

heavy metal

Thường dùng số nhiều. Heavy metal (số ít) còn là tên một dòng nhạc rock.

thuỷ ngân

a poisonous silver metal that is liquid at room temperature and can pollute seas and fish

• Pregnant women are often advised to limit large fish such as tuna, which may contain mercury.Phụ nữ mang thai thường được khuyên hạn chế ăn cá lớn như cá ngừ vì có thể chứa thuỷ ngân.

Không đếm được. Viết hoa Mercury là sao Thuỷ.

ống hút nhựa

a thin plastic tube used for drinking, usually thrown away after one use

• Many cafés in my city have replaced plastic straws with paper or bamboo ones.Nhiều quán cà phê ở thành phố tôi đã thay ống hút nhựa bằng ống hút giấy hoặc tre.

Dạng từ:

plastic straws

buổi dọn rác bãi biển

an event in which volunteers collect rubbish from a beach

• Last summer, I joined a beach clean-up organised by students from my university.Hè năm ngoái, tôi tham gia một buổi dọn rác bãi biển do sinh viên trường tôi tổ chức.

Dạng từ:

beach clean-ups

Danh từ viết clean-up (có gạch nối); cụm động từ là clean up. Anh-Mỹ hay viết cleanup.

dạt vào bờ (bị sóng đánh lên bờ)

(of the sea) to carry something onto the shore, or to be carried onto the shore by waves

• After every storm, piles of plastic bottles wash up on the beach near my house.Sau mỗi cơn bão, hàng đống chai nhựa dạt vào bãi biển gần nhà tôi.

Dạng từ:

washes up, washed up, washing up

Nghĩa khác (Anh-Anh): wash up = rửa bát. Hay dùng bị động: be washed up on…

mắc nghẹn, ngạt thở (vì vật lạ)

to be unable to breathe because something is blocking your throat

• Turtles can choke on plastic bags, which look like jellyfish floating in the water.Rùa biển có thể bị ngạt thở vì túi nilon, thứ trông giống sứa trôi trong nước.

Dạng từ:

chokes, choked, choking

Be choked with something: bị tắc nghẽn, ngập đầy (rivers choked with plastic — sông ngập rác nhựa).