Personal Finance & Household Life – Bài 7: Financial literacy

hiểu biết về tài chính, kiến thức quản lý tiền

the knowledge and skills needed to manage money well, such as budgeting, saving and borrowing wisely

• Many argue that financial literacy should be taught in secondary schools.Nhiều người cho rằng kiến thức tài chính nên được dạy ở trường trung học.

Họ từ:

financially literate (tính từ)

việc quản lý tiền bạc

the way a person plans, controls and keeps a record of their money

• Good money management is not about earning more but about controlling what you spend.Quản lý tiền tốt không phải là kiếm nhiều hơn mà là kiểm soát những gì mình tiêu.

tài chính cá nhân

the way a person or family handles their money, including income, saving and spending

• Few young people receive any formal teaching on personal finance.Rất ít người trẻ được dạy bài bản về tài chính cá nhân.

Dạng từ:

personal finances

Số nhiều personal finances = tình hình tiền bạc của một người.

lương thực nhận (sau thuế và các khoản trừ)

the money you actually receive from your job after tax and other amounts are taken off

• Once the rent is paid, nearly half of my take-home pay is gone.Trả xong tiền nhà là gần nửa lương thực nhận của tôi đã hết.

Đồng nghĩa:

net pay

Không đếm được.

(thu nhập) gộp, trước thuế

counted before tax or other costs have been taken away

• Her gross salary looks high, but after tax it is fairly ordinary.Lương gộp của cô ấy trông cao, nhưng sau thuế thì khá bình thường.

Trái nghĩa:

net

Phân biệt gross (trước thuế) và net (sau thuế). Nghĩa thân mật khác: ghê, kinh tởm.

phiếu lương

a document from your employer showing what you have earned and what has been taken off

• My first payslip showed exactly how much tax had been taken from my wages.Phiếu lương đầu tiên cho tôi thấy chính xác bao nhiêu tiền thuế đã bị trừ.

Dạng từ:

payslips

Anh-Anh. Anh-Mỹ: pay stub.

lãi kép

interest paid on both the original amount and on the interest already added to it

• Thanks to compound interest, small amounts saved early can grow considerably over time.Nhờ lãi kép, những khoản nhỏ để dành sớm có thể lớn lên đáng kể theo thời gian.

Không đếm được. Trái với simple interest (lãi đơn).

chuyên viên tư vấn tài chính

a professional who helps people make decisions about saving, investing and planning their money

• Before choosing a pension, it may be worth speaking to an independent financial adviser.Trước khi chọn quỹ hưu, có lẽ nên nói chuyện với một chuyên viên tư vấn tài chính độc lập.

Dạng từ:

financial advisers

Cũng viết financial advisor.

chi phí ẩn

extra charges that are not obvious when you first agree to buy or use something

• Cheap flights often come with hidden costs such as fees for luggage and choosing a seat.Vé máy bay giá rẻ thường đi kèm chi phí ẩn như phí hành lý và phí chọn chỗ.

sinh hoạt phí

the money needed for everyday needs such as housing, food, transport and bills

• Many international students work part-time to cover their living expenses.Nhiều du học sinh làm thêm để trang trải sinh hoạt phí.

chi phí cố định

regular costs that stay the same each month, such as rent or insurance

• Listing your fixed costs first makes it easier to see how much you can spend freely.Liệt kê chi phí cố định trước giúp bạn dễ thấy mình còn tiêu thoải mái được bao nhiêu.

Trái với variable costs (chi phí biến đổi: ăn uống, giải trí…).

nhu cầu thiết yếu và mong muốn

the difference between things you must have to live and things you would simply like to have

• Teaching children the difference between needs and wants is the first step in money education.Dạy trẻ phân biệt nhu cầu thiết yếu với mong muốn là bước đầu tiên của giáo dục tiền bạc.

needs = thứ bắt buộc (ăn, ở); wants = thứ thích nhưng không bắt buộc.

(kế hoạch) làm giàu nhanh

promising a lot of money in a short time with little effort, and often dishonest

• Social media is full of get-rich-quick schemes aimed at young people.Mạng xã hội đầy những chiêu làm giàu nhanh nhắm vào người trẻ.

Chỉ đứng trước danh từ; hàm ý nghi ngờ, dễ là lừa đảo.

tốt đến mức khó tin là thật

so attractive that it is probably false or a trick

• If an offer promises to double your money in a month, it is almost certainly too good to be true.Nếu lời mời chào hứa nhân đôi tiền của bạn trong một tháng, gần như chắc chắn là không có thật.

có hiểu biết, dựa trên đủ thông tin

based on, or having, good knowledge of the facts

• Understanding how interest works helps people make informed decisions about borrowing.Hiểu cách tính lãi giúp người ta đưa ra quyết định vay mượn có hiểu biết.

Trái nghĩa:

uninformed

Họ từ:

inform (động từ)

nỗi lo tiền bạc

anxious thoughts about not having enough money to pay for things

• Money worries are one of the main causes of stress in young families.Nỗi lo tiền bạc là một trong những nguyên nhân chính gây căng thẳng ở các gia đình trẻ.

Thường dùng số nhiều.

sự độc lập tài chính

the state of having enough money to support yourself without help from others

• Getting a part-time job gave me a sense of financial independence from my parents.Đi làm thêm cho tôi cảm giác độc lập tài chính với bố mẹ.

Họ từ:

financially independent (tính từ)

sành sỏi, khôn ngoan (về một lĩnh vực)

having practical knowledge and good judgement about something

• Financially savvy shoppers compare prices before buying anything expensive.Người mua sắm khôn ngoan về tài chính luôn so sánh giá trước khi mua đồ đắt tiền.

Họ từ:

savvy (danh từ)

Hay ghép: money-savvy, tech-savvy.

giá trị tài sản ròng (tài sản trừ nợ)

the total value of everything someone owns minus everything they owe

• A person with a large house but huge debts may have a surprisingly low net worth.Một người có nhà to nhưng nợ lớn có thể có tài sản ròng thấp đến bất ngờ.

túng thiếu, kẹt tiền

not having much money, usually for a period of time

• When I was a student, I was so hard up that I lived on instant noodles.Hồi sinh viên, tôi túng đến mức sống nhờ mì gói.

Thân mật. Sau động từ viết hard up (be hard up); trước danh từ viết hard-up.

mô hình đa cấp lừa đảo (kiểu kim tự tháp)

a dishonest business in which people earn money mainly by recruiting new members, not by selling things

• Thousands of people lost their savings after joining a pyramid scheme disguised as a business.Hàng nghìn người mất tiền tiết kiệm sau khi tham gia một mô hình đa cấp đội lốt kinh doanh.

Dạng từ:

pyramid schemes

trang web so sánh giá

a website showing prices from many companies so that you can find the cheapest deal

• I always use a price comparison website before renewing my car insurance.Tôi luôn dùng trang so sánh giá trước khi gia hạn bảo hiểm xe.

Dạng từ:

price comparison websites