Population & Migration – Bài 8: Brain drain & skilled migration

chảy máu chất xám

the loss of educated and skilled people who leave their country to work elsewhere

• The brain drain has left some rural hospitals without enough experienced doctors.Tình trạng chảy máu chất xám khiến một số bệnh viện nông thôn thiếu bác sĩ có kinh nghiệm.

thu hút chất xám (một nước có thêm người tài từ nơi khác đến hoặc trở về)

an increase in skilled people in a country, because they arrive from abroad or come back home

• Generous research grants have produced a brain gain, as scientists working overseas have started to return.Những khoản tài trợ nghiên cứu hào phóng đã giúp thu hút chất xám, khi các nhà khoa học làm việc ở nước ngoài bắt đầu quay về.

Trái nghĩa:

brain drain

lãng phí chất xám (người có trình độ phải làm việc thấp hơn khả năng)

a situation in which qualified migrants can only find jobs far below their skills

• When trained engineers end up driving taxis, economists call it brain waste.Khi những kỹ sư được đào tạo bài bản cuối cùng lại đi lái taxi, các nhà kinh tế gọi đó là sự lãng phí chất xám.

người di cư có tay nghề, lao động nhập cư có chuyên môn

a person with training or qualifications who moves to another country for work

• Several countries compete to attract skilled migrants such as nurses, engineers and software developers.Nhiều nước cạnh tranh để thu hút người di cư có tay nghề như y tá, kỹ sư và lập trình viên.

Dạng từ:

skilled migrants

có trình độ, tay nghề cao

having a lot of training, knowledge or experience in a particular kind of work

• Highly skilled workers can often choose between job offers from several countries.Người lao động có tay nghề cao thường có thể chọn giữa nhiều lời mời làm việc từ các nước khác nhau.

Đứng trước danh từ thường viết có gạch nối: highly-skilled workers (cả hai cách đều gặp).

kiều hối, khoản tiền người đi làm xa gửi về

money that a person working abroad sends back to their family at home

• In some developing countries, remittances from workers abroad are larger than foreign aid.Ở một số nước đang phát triển, kiều hối từ người lao động ở nước ngoài còn lớn hơn viện trợ nước ngoài.

Dạng từ:

remittances

Thường dùng số nhiều remittances. Cách nói thường ngày: send money home (bài 5).

chuyển giao tri thức, chuyển giao kiến thức – kinh nghiệm

the sharing of skills, ideas and experience from one person, group or country to another

• Engineers who return from abroad can speed up knowledge transfer to local companies.Các kỹ sư trở về từ nước ngoài có thể đẩy nhanh việc chuyển giao tri thức cho doanh nghiệp trong nước.

Không đếm được.

hệ thống nhập cư tính điểm

a way of choosing migrants by giving points for things like age, skills, education and language

• Under a points-based system, a young nurse with good English may score highly.Theo hệ thống tính điểm, một y tá trẻ giỏi tiếng Anh có thể đạt điểm cao.

Canada và Úc là những nước nổi tiếng áp dụng cách xét này.

sự bảo lãnh thị thực (nhà tuyển dụng đứng ra bảo lãnh visa)

support from an employer that allows a foreign worker to get the visa they need

• Many foreign graduates look for employers who offer visa sponsorship.Nhiều sinh viên nước ngoài mới tốt nghiệp tìm những nhà tuyển dụng có bảo lãnh visa.

Họ từ:

sponsor (động từ)

bằng cấp nước ngoài (cấp ở nước khác)

degrees or certificates that a person earned in a different country

• Doctors often have to pass extra exams because their foreign qualifications are not automatically accepted.Bác sĩ thường phải thi thêm vì bằng cấp nước ngoài của họ không được tự động công nhận.

Dạng từ:

foreign qualification

người hồi hương, người trở về nước (sau thời gian sống, làm việc ở nước ngoài)

a person who comes back to live in their own country after a period abroad

• Returnees often bring back new skills, savings and international contacts.Người hồi hương thường mang về kỹ năng mới, vốn tích luỹ và các mối quan hệ quốc tế.

Dạng từ:

returnees

luân chuyển chất xám (người tài đi rồi về, đem kỹ năng qua lại giữa các nước)

the movement of skilled people back and forth between countries, so that both sides can benefit

• Some researchers argue that brain circulation is replacing the old idea of a one-way brain drain.Một số nhà nghiên cứu cho rằng luân chuyển chất xám đang thay thế quan niệm cũ về chảy máu chất xám một chiều.

Thuật ngữ học thuật; trong bài viết nên giải thích ngắn khi dùng lần đầu.

di cư vòng tròn, di cư qua lại (đi làm xa rồi về, lặp lại nhiều lần)

a pattern in which people move abroad for work, return home, and then leave again

• Circular migration allows workers to earn abroad while keeping close ties with their home communities.Di cư qua lại cho phép người lao động kiếm tiền ở nước ngoài mà vẫn giữ gắn bó với cộng đồng quê nhà.

di cư lao động (di chuyển để đi làm)

the movement of people from one place or country to another in order to work

• Labour migration to East Asia has grown as factories there need more workers.Di cư lao động sang Đông Á đã tăng lên vì các nhà máy ở đó cần thêm công nhân.

Anh-Mỹ viết labor. Ở Việt Nam hay gọi là xuất khẩu lao động.

vốn con người, nguồn nhân lực (kỹ năng, kiến thức của người dân)

the skills, knowledge and health of people, seen as valuable to an economy

• When doctors emigrate, their home country loses the human capital it spent years developing.Khi bác sĩ ra nước ngoài, đất nước họ mất đi nguồn vốn con người đã mất nhiều năm vun đắp.

Không đếm được.

lôi kéo, "săn" (nhân viên, người tài của nơi khác về làm cho mình)

to persuade skilled people to leave another employer or country and work for you

• Critics say that rich countries poach nurses from places that cannot afford to lose them.Những người phản đối cho rằng các nước giàu "săn" y tá từ những nơi không thể để mất họ.

Dạng từ:

poached, poaches, poaching

Nghĩa khác: săn trộm (động vật); chần, trần (trứng).

dòng chảy ra, lượng (người) đi ra

a movement of people, money or goods out of a place

• The outflow of young graduates worries the government more than the overall population figure.Dòng sinh viên trẻ mới tốt nghiệp ra đi khiến chính phủ lo hơn cả con số dân số chung.

Trái nghĩa:

inflow

quyền tự do đi lại, cư trú và làm việc (giữa các nước trong một khối)

the right of citizens in a group of countries to live and work in any of them

• Free movement within the European Union lets citizens take jobs in other member states.Quyền tự do đi lại trong Liên minh châu Âu cho phép công dân làm việc ở các nước thành viên khác.

lao động khách (người nước ngoài được mời sang làm việc có thời hạn)

a foreign worker allowed into a country for a limited period, usually to fill labour gaps

• In the 1960s, West Germany invited guest workers from countries such as Turkey and Italy.Vào những năm 1960, Tây Đức mời lao động khách từ các nước như Thổ Nhĩ Kỳ và Ý.

Dạng từ:

guest workers

sự dịch chuyển lao động (khả năng người lao động chuyển nơi, chuyển nước làm việc)

how easily workers can move between places, countries or jobs

• Greater labour mobility helps employers fill vacancies more quickly.Lao động dịch chuyển dễ dàng hơn giúp nhà tuyển dụng lấp chỗ trống nhanh hơn.

Anh-Mỹ viết labor mobility.

những người giỏi nhất, tinh hoa (của một nước, một thế hệ)

the most talented and intelligent people in a group or country

• Poorer nations risk losing the best and brightest of each generation to wealthier economies.Các nước nghèo hơn có nguy cơ mất những người giỏi nhất của mỗi thế hệ vào tay các nền kinh tế giàu hơn.

được đào tạo ở nước ngoài

having received your professional training in another country

• Overseas-trained doctors make up a large share of the medical workforce in some wealthy countries.Bác sĩ được đào tạo ở nước ngoài chiếm tỉ lệ lớn trong lực lượng y tế ở một số nước giàu.

Đồng nghĩa:

foreign-trained

nước xuất cư (nước có người dân ra đi làm việc, sinh sống ở nơi khác)

a country that migrants leave in order to live or work somewhere else

• Remittances can benefit the sending country, but losing skilled workers may slow its development.Kiều hối có thể có lợi cho nước xuất cư, nhưng việc mất lao động có tay nghề có thể làm chậm sự phát triển của nước đó.

Trái nghĩa:

receiving country

Dạng từ:

sending countries

nguồn nhân tài, nguồn nhân lực có tay nghề (để tuyển chọn)

the group of skilled people available for employers or a country to choose from

• Opening the door to skilled migrants gives employers access to a global talent pool.Mở cửa cho người di cư có tay nghề giúp nhà tuyển dụng tiếp cận nguồn nhân tài toàn cầu.