Tính từ tiếng Anh 5.14: Tiền bạc & Mua sắm

giàu; phong phú

• He is very rich and owns many assets.Anh ấy rất lựng và có nhiều của cải.
• Their family is rich and lives in comfort.Gia đình họ lựng và sống trong sự sung túc.

rẻ tiền

• You can buy cheap clothes at that market.Bạn có thể mua quần áo rẻ tiền ở chợ đó.
• This house is very cheap compared to the neighboring area.Căn nhà này rất rẻ tiền so với khu vực lân cận.

đắt

• This car is very expensive.Chiếc xe này rất mắc tiền.
• That gift is too expensive to buy.Món quà đó quá mắc tiền để mua.

đã qua sử dụng

• You can buy used clothes at the thrift shop.Bạn có thể mua quần áo đã qua sử dụng ở chợ đồ cũ.
• This used car is still in very good condition.Xe đã qua sử dụng này còn rất tốt.

thuộc về tài chính

• This bank offers a variety of financial services.Ngân hàng này cung cấp dịch vụ tài chính đa dạng.
• The government's financial policy affects the economy.Chính sách tài chính của chính phủ ảnh hưởng đến nền kinh tế.

thuộc về kinh tế

• Economic analysis helps to better understand the market.Phân tích kinh tế giúp hiểu rõ hơn về thị trường.
• The government's economic policy has changed to promote growth.Chính sách kinh tế của chính phủ đã thay đổi để thúc đẩy tăng trưởng.

cạn túi; kẹt tiền; rỗng túi

• He is broke and cannot pay the rent.Anh ấy đã cạn túi và không thể trả tiền thuê nhà.
• He was broke after the long vacation.Anh ấy đã rỗng túi sau kỳ nghỉ dài.

có giá trị

• This is a valuable historical artifact.Đây là một món đồ có giá trị lớn về mặt lịch sử.
• He has a very valuable idea for the project.Anh ấy có một ý tưởng rất có giá trị cho dự án.

đồ cũ, đã qua sử dụng

owned and used by someone else before you

• Many students buy second-hand textbooks to save money.Nhiều sinh viên mua sách giáo trình cũ để tiết kiệm tiền.

Đồng nghĩa:

used

Trái nghĩa:

brand new

báu

• She wore a precious necklace.Cô ấy đeo một chiếc vòng cổ báu.
• This painting is very precious to my family.Bức tranh này rất báu đối với gia đình tôi.

giàu

• He is very wealthy and owns many luxury cars.Anh ấy rất giàu và có nhiều xe hơi sang trọng.
• That family became wealthy after years of successful business.Gia đình đó đã trở nên giàu có sau nhiều năm kinh doanh thành công.

sang; xa hoa

• Her outfit was very luxurious for the party.Trang phục của cô ấy rất sang trọng cho buổi tiệc.
• My new apartment is very luxurious and modern.Căn hộ mới của tôi rất sang trọng và hiện đại.

không giả vờ

• This product is genuine, not counterfeit.Sản phẩm này là hàng thật, không phải hàng giả.
• She is a genuine person and always sincere in all her relationships.Cô ấy là một người thật lòng và luôn chân thành trong mọi mối quan hệ.

(giá) phải chăng, hợp lý

not too expensive; fair for what you get

• The food at that café is good and the prices are very reasonable.Đồ ăn ở quán cà phê đó ngon và giá rất phải chăng.

Họ từ:

reasonably (trạng từ)

reasonably priced = giá phải chăng.

giảm nửa giá

costing half the usual amount

• I bought these half-price trainers in the end-of-season sale.Tôi mua đôi giày thể thao giảm nửa giá này trong đợt xả hàng cuối mùa.

Cũng dùng như trạng từ: I bought it half price.

không đắt, rẻ

costing only a little money, often without being of poor quality

• Public transport in my hometown is quite inexpensive compared with taxis.Phương tiện công cộng ở quê tôi khá rẻ so với taxi.

Đồng nghĩa:

cheap, affordable

Trái nghĩa:

expensive

Trung tính, lịch sự hơn cheap (cheap đôi khi gợi ý kém chất lượng).

cao cấp

expensive and of very good quality

• The island is trying to attract high-end tourists rather than large tour groups.Hòn đảo đang cố thu hút khách cao cấp thay vì các đoàn khách đông.

Đồng nghĩa:

upmarket, luxury

Trái nghĩa:

low-end, budget

thu nhập thấp

earning or receiving only a small amount of money

• Rising food prices hit low-income households the hardest.Giá thực phẩm tăng tác động mạnh nhất tới các hộ thu nhập thấp.

Trái nghĩa:

high-income

Chỉ đứng trước danh từ, có gạch nối. Sau động từ nói: their income is low.

giá rẻ, chi phí thấp

cheap to buy, rent or produce

• The city plans to build ten thousand low-cost homes for factory workers.Thành phố dự định xây mười nghìn căn nhà giá rẻ cho công nhân nhà máy.

tiết kiệm năng lượng

designed to use less energy than usual

• The council gives away energy-saving light bulbs to low-income families.Chính quyền địa phương tặng bóng đèn tiết kiệm điện cho các gia đình thu nhập thấp.

rởm; dởm

• He sells fake products online.Anh ấy bán hàng rởm trên mạng.
• This bag is fake, it's not authentic.Chiếc túi này dởm, không phải hàng thật.

bị mắc kẹt (không đi tiếp được)

unable to leave a place, for example because transport has stopped

• Hundreds of tourists were left stranded on the island after the storm.Hàng trăm du khách bị mắc kẹt trên đảo sau cơn bão.

Họ từ:

strand (động từ)

giá cả phải chăng

cheap enough for most people to buy

• Smartphones have become affordable even for people on low incomes.Điện thoại thông minh đã trở nên vừa túi tiền cả với người thu nhập thấp.

Họ từ:

afford (động từ), affordability (danh từ)

chân thực, nguyên bản, đích thực

real and true to its origins, not a copy or a version changed for tourists

• Critics say some festivals are no longer authentic because they are staged mainly for tourists.Giới phê bình cho rằng một số lễ hội không còn nguyên bản vì chủ yếu được dàn dựng cho du khách.

Đồng nghĩa:

genuine

Họ từ:

authenticity (danh từ)

sộp

• He is very generous with his friends.Anh ấy rất sộp với bạn bè của mình.
• She is always generous when sharing food.Cô ấy luôn sộp khi chia sẻ thức ăn.

phá sản

unable to pay what you owe, so that a court takes control of your property or business

• The travel company went bankrupt, leaving thousands of customers without their holidays.Công ty du lịch phá sản, khiến hàng nghìn khách mất kỳ nghỉ đã đặt.

Họ từ:

bankruptcy (danh từ), bankrupt (động từ)

Nói go bankrupt (không nói become bankruptcy). Danh từ: bankruptcy.

quá đắt, không đủ khả năng chi trả

too expensive for most people to pay for

• For many young couples, buying a flat in the city centre has become completely unaffordable.Với nhiều cặp vợ chồng trẻ, mua căn hộ ở trung tâm thành phố đã trở nên hoàn toàn ngoài khả năng.

Trái nghĩa:

affordable

Họ từ:

affordable (tính từ), affordability (danh từ)

vô giá

so valuable or important that no amount of money could replace it

• The fire destroyed priceless manuscripts that had survived for hundreds of years.Đám cháy đã thiêu rụi những bản thảo vô giá vốn tồn tại hàng trăm năm.

priceless = cực kỳ quý, KHÔNG phải "không có giá trị" (worthless).

bị bán đắt quá mức, giá bị đội lên

costing more than it is really worth

• Souvenirs at tourist sites are often overpriced, so I buy them in local markets.Đồ lưu niệm ở điểm du lịch thường bị bán đắt nên tôi mua ở chợ địa phương.

đắt, hơi đắt (thân mật)

costing more money than you think is normal; an informal word

• Restaurants in the city centre are a bit pricey, so we usually eat near home.Nhà hàng ở trung tâm hơi đắt nên chúng tôi thường ăn gần nhà.

Đồng nghĩa:

expensive

Dạng từ:

pricier, priciest

Thân mật, hợp Speaking; Writing nên dùng expensive / costly.

sinh lời, có lãi

making or likely to make money for a business or person

• Selling clothes online can be highly profitable because the costs are lower than running a shop.Bán quần áo trực tuyến có thể rất sinh lời vì chi phí thấp hơn mở cửa hàng.

Trái nghĩa:

unprofitable, loss-making

Họ từ:

profit (danh từ), profitability (danh từ), unprofitable (tính từ)

lãng phí

using more of something, such as money or resources, than is necessary

• It seems wasteful to buy a new phone every year when the old one still works perfectly.Mua điện thoại mới mỗi năm trong khi máy cũ vẫn chạy tốt có vẻ thật lãng phí.

Đồng nghĩa:

extravagant

Trái nghĩa:

economical, thrifty

Họ từ:

waste (danh từ), waste (động từ)

do cộng đồng dẫn dắt, từ dưới lên

planned and run mainly by local people rather than by government or large companies

• Community-led regeneration is more likely to meet the real needs of residents.Tái thiết do cộng đồng dẫn dắt có nhiều khả năng đáp ứng đúng nhu cầu của cư dân hơn.

Đồng nghĩa:

bottom-up

Trái nghĩa:

top-down

tiết kiệm nhiên liệu

using only a small amount of fuel to travel a long distance

• Small, fuel-efficient cars are cheaper to run and better for the air.Ô tô nhỏ, tiết kiệm nhiên liệu tốn ít chi phí vận hành và tốt cho không khí hơn.

Họ từ:

fuel efficiency (danh từ)

dành cho nhiều mức thu nhập (đan xen giàu – nghèo)

planned for residents with different levels of income living side by side

• Mixed-income developments aim to prevent poorer families from being pushed to the edge of the city.Các dự án đan xen nhiều mức thu nhập nhằm tránh việc gia đình nghèo bị đẩy ra rìa thành phố.

do người tiêu dùng dẫn dắt, dựa vào tiêu dùng

mainly influenced or powered by what consumers want and buy

• In a consumer-driven economy, a fall in shopping can quickly lead to job losses.Trong một nền kinh tế dựa vào tiêu dùng, mua sắm giảm có thể nhanh chóng dẫn tới mất việc làm.

Chỉ đứng trước danh từ. Tương tự: export-driven, demand-driven.

sản xuất hàng loạt

made in large numbers by machines in a factory, usually cheaply

• Cheap mass-produced souvenirs are pushing traditional craftspeople out of business.Đồ lưu niệm sản xuất hàng loạt giá rẻ đang đẩy những người thợ thủ công truyền thống vào cảnh mất nghề.

Trái nghĩa:

handmade

Họ từ:

mass production (danh từ)

nghèo khổ, bần cùng

very poor, or made poor by something

• Many young people leave impoverished rural areas to look for work in the cities.Nhiều người trẻ rời các vùng nông thôn nghèo khổ lên thành phố tìm việc.

Đồng nghĩa:

poverty-stricken

Họ từ:

impoverish (động từ), poverty (danh từ)

giả, làm giả (hàng hoá, tiền)

made to look exactly like something real in order to trick people

• Customs officers seized thousands of counterfeit handbags at the port.Nhân viên hải quan thu giữ hàng nghìn chiếc túi xách giả tại cảng.

Đồng nghĩa:

fake

Họ từ:

counterfeit (động từ), counterfeiter (danh từ)

xa hoa, hoành tráng

very large, expensive and impressive, often more than is needed

• Celebrities often share photos of their lavish lifestyles on social media.Người nổi tiếng thường đăng ảnh cuộc sống xa hoa của mình lên mạng xã hội.

Họ từ:

lavishly (trạng từ)

Động từ lavish something on somebody = ban phát dồi dào.

đáng giá

• Our journey was truly worthwhile.Cuộc hành trình của chúng tôi thật đáng giá.
• This project is really worthwhile to invest in.Dự án này rất đáng giá để đầu tư.

tối giản

choosing to own only a few things and keep life simple

• She adopted a minimalist lifestyle and now owns fewer than a hundred items.Cô ấy theo lối sống tối giản và giờ chỉ sở hữu chưa tới một trăm món đồ.

Họ từ:

minimalism (danh từ), minimalist (danh từ)

biến động mạnh, bất ổn

likely to change suddenly and unexpectedly, often in a way that causes problems

• Food prices have become increasingly volatile because of extreme weather.Giá thực phẩm ngày càng biến động mạnh do thời tiết cực đoan.

Họ từ:

volatility (danh từ)

Anh-Anh /ˈvɒlətaɪl/, Anh-Mỹ đọc âm cuối khác.

đáng trân trọng

• She is a treasured friend in my life.Cô ấy là một người bạn đáng trân trọng trong đời tôi.
• This painting is a treasured piece of Vietnamese art.Bức tranh này là một tác phẩm đáng trân trọng của nghệ thuật Việt Nam.

sung túc

• His business is becoming more prosperous than ever.Doanh nghiệp của anh ấy đang trở nên sung túc hơn bao giờ hết.
• This neighborhood is very prosperous after years of development.Khu phố này rất sung túc sau nhiều năm phát triển.

ngang hàng (giao dịch trực tiếp giữa cá nhân với nhau)

allowing ordinary people to buy, sell, rent or lend things directly to each other without a company in between

• Peer-to-peer rental sites let neighbours borrow tools instead of buying their own.Các trang cho thuê ngang hàng giúp hàng xóm mượn dụng cụ thay vì tự mua.

Viết tắt P2P. Chỉ đứng trước danh từ.

công bằng, hợp lý

fair and reasonable, giving everyone a similar share or chance

• Governments must find an equitable way to share the cost of the energy transition.Các chính phủ phải tìm cách công bằng để chia sẻ chi phí chuyển đổi năng lượng.

Trái nghĩa:

inequitable

Họ từ:

equitably (trạng từ)

vững mạnh, vững chắc

strong and healthy, and not likely to fail or weaken easily

• A robust economy is better able to cope with sudden shocks such as natural disasters.Một nền kinh tế vững mạnh có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc bất ngờ như thiên tai.

Họ từ:

robustly (trạng từ)

Cũng dùng cho lập luận: a robust argument (lập luận chặt chẽ).

ì ạch, chậm chạp (tăng trưởng, thị trường)

moving or growing more slowly than normal

• Sluggish growth has made it harder for young people to find well-paid work.Tăng trưởng ì ạch khiến người trẻ khó tìm việc lương tốt hơn.

Đồng nghĩa:

slow, weak

Trái nghĩa:

buoyant

hoang phí, phung phí

spending much more money than is necessary or sensible

• Some couples spend an extravagant amount on their wedding and start married life in debt.Một số cặp đôi chi tiêu hoang phí cho đám cưới và bắt đầu cuộc sống hôn nhân trong nợ nần.

Đồng nghĩa:

wasteful

Trái nghĩa:

thrifty

Họ từ:

extravagance (danh từ), extravagantly (trạng từ)

gây lạm phát, có tính lạm phát

causing or connected with a general rise in prices

• Rising energy costs have added to inflationary pressure across the economy.Chi phí năng lượng tăng đã làm sức ép lạm phát lan khắp nền kinh tế lớn thêm.

Họ từ:

inflation (danh từ)

kém phát triển

having little industry, poor services and a low standard of living

• Investment in underdeveloped regions can reduce the pressure on overcrowded cities.Đầu tư vào các vùng kém phát triển có thể giảm áp lực cho những thành phố quá tải.

Khi nói về quốc gia, văn phong hiện đại ưa dùng developing hoặc less developed hơn.

giàu có, sung túc

having plenty of money and a comfortable way of life

• Shops selling organic food are mostly found in affluent neighbourhoods.Các cửa hàng thực phẩm hữu cơ chủ yếu nằm ở những khu dân cư giàu có.

Đồng nghĩa:

wealthy, well-off

Trái nghĩa:

deprived

Họ từ:

affluence (danh từ)

Nhấn âm đầu: /ˈæfluənt/. Trang trọng hơn rich.

eo hẹp về tài chính, thiếu tiền

not having enough money to pay for what is needed

• Many cash-strapped theatres have had to cut the number of shows they put on each year.Nhiều nhà hát eo hẹp tài chính đã phải giảm số buổi diễn mỗi năm.

có tính chu kỳ

happening again and again in a regular pattern

• Some economists believe that booms and recessions are cyclical and cannot be avoided.Một số nhà kinh tế tin rằng bùng nổ và suy thoái mang tính chu kỳ và không thể tránh khỏi.

Họ từ:

cycle (danh từ)

Cũng đọc /ˈsɪklɪkl/. Cụm liên quan: the economic cycle / the business cycle.

dựa vào nợ, được đẩy lên bằng vay mượn

made possible mainly by borrowing money rather than by real income

• Economists warned that the debt-fuelled spending boom could not last.Các nhà kinh tế cảnh báo cơn bùng nổ chi tiêu dựa vào vay nợ không thể kéo dài.

Anh-Anh fuelled (hai chữ l), Anh-Mỹ debt-fueled.

mang tính tinh hoa, chỉ dành cho số ít (người giàu, có học)

seeming to be only for a small group of rich or highly educated people

• Opera is often seen as elitist, so some theatres now sell cheap tickets to students.Opera thường bị coi là chỉ dành cho giới tinh hoa, nên một số nhà hát nay bán vé rẻ cho sinh viên.

Họ từ:

elite (danh từ), elitism (danh từ)

mang tính bóc lột

treating people unfairly by making them work hard for little reward

• Campaigners want companies to stop using suppliers with exploitative working practices.Các nhà vận động muốn công ty ngừng dùng nhà cung cấp có cách làm việc bóc lột.

Họ từ:

exploit (động từ), exploitation (danh từ)

tằn tiện, tiết kiệm

careful to spend only what is necessary and avoid waste

• My grandparents lived a frugal life and repaired everything instead of replacing it.Ông bà tôi sống tằn tiện, đồ gì hỏng cũng sửa chứ không thay mới.

Đồng nghĩa:

thrifty

Trái nghĩa:

extravagant, wasteful

Họ từ:

frugality (danh từ), frugally (trạng từ)

sinh lợi, kiếm được nhiều tiền

producing a large amount of money

• He gave up a lucrative career in finance to become a teacher.Anh ấy từ bỏ sự nghiệp tài chính béo bở để trở thành giáo viên.

Đồng nghĩa:

profitable, well-paid

trọng vật chất, thực dụng

caring too much about money and owning things, and less about other values

• Young people today are often described as materialistic, but many care deeply about other issues too.Giới trẻ ngày nay thường bị cho là thực dụng, nhưng nhiều bạn cũng rất quan tâm tới các vấn đề khác.

Họ từ:

materialism (danh từ)

Mang nghĩa chê. Không nhầm với material (vật liệu; thuộc về vật chất).

có lý trí

• In debates, she remains calm and rational.Trong các cuộc tranh luận, cô ấy giữ vững lập trường và lý trí.
• He always makes decisions based on rational thinking.Anh ấy luôn đưa ra quyết định dựa trên lý trí.

được trợ giá, được bao cấp

partly paid for by the government so that it costs users less

• Subsidised fares encourage students and pensioners to use buses.Giá vé được trợ giá khuyến khích học sinh và người hưu trí đi xe buýt.

Họ từ:

subsidy (danh từ), subsidise (động từ)

Anh-Mỹ viết subsidized.

tự duy trì được, tự chủ tài chính

able to continue without needing money or help from outside

• Few traditional theatres are self-sustaining, so most rely on grants or ticket subsidies.Ít nhà hát truyền thống tự duy trì được, nên phần lớn phải dựa vào trợ cấp hoặc hỗ trợ giá vé.

(thuộc) kinh tế vĩ mô

relating to the economy as a whole, including growth, inflation and unemployment

• Policymakers watch macroeconomic data such as GDP and inflation very closely.Các nhà hoạch định chính sách theo dõi rất sát số liệu kinh tế vĩ mô như GDP và lạm phát.

Họ từ:

macroeconomics (danh từ)

Ngược với microeconomic (kinh tế vi mô: hộ gia đình, doanh nghiệp).

đang phát triển nhanh, nở rộ

growing or developing quickly

• Burgeoning cities in the developing world face enormous demand for housing and transport.Các thành phố đang phát triển nhanh ở những nước đang phát triển đối mặt nhu cầu nhà ở và giao thông khổng lồ.

Họ từ:

burgeon (động từ)