Danh từ tiếng Anh 3.18: Tiền bạc & Mua sắm

kỳ kinh nguyệt; hành kinh

• She started her menstruation last week.Cô ấy bắt đầu hành kinh vào tuần trước.
• Menstruation usually lasts about 3 to 7 days.Hành kinh thường kéo dài khoảng 3 đến 7 ngày.

bưu phẩm; bưu kiện

• He sent a parcel to his mother.Anh ấy gửi một bưu phẩm cho mẹ.
• I received a parcel from abroad.Tôi đã nhận một bưu phẩm từ nước ngoài.

cuộc đấu giá

• The price of the car went up after the auction.Giá của chiếc xe đã tăng lên sau cuộc đấu giá.
• We participated in an art auction last weekend.Chúng tôi đã tham gia một cuộc đấu giá tranh nghệ thuật cuối tuần rồi.

nhà kinh tế học

an expert who studies how money, trade and industry work

• Some economists believe that higher interest rates will slow down rising prices.Một số nhà kinh tế học cho rằng lãi suất cao hơn sẽ làm giá cả tăng chậm lại.

Dạng từ:

economists

GDP, tổng sản phẩm quốc nội

short for gross domestic product: the total value of goods and services produced in a country in a year

• Tourism accounts for a large share of GDP in some island nations.Du lịch chiếm phần lớn GDP ở một số quốc đảo.

Viết hoa. Trong bài viết: GDP rose by 2% / a fall in GDP.

thời kỳ bùng nổ, tăng trưởng mạnh (kinh tế, kinh doanh)

a period when an economy or a type of business grows very quickly and people earn more

• The country enjoyed an economic boom after it opened up to foreign investment.Đất nước có một thời kỳ bùng nổ kinh tế sau khi mở cửa đón đầu tư nước ngoài.

Trái nghĩa:

bust, slump

Họ từ:

booming (tính từ), boom (động từ)

Dạng từ:

booms

a boom in something. Tính từ: a booming economy.

vụ "chặt chém", giá cắt cổ

something that costs far too much, so the buyer feels cheated; an informal word

• Twenty dollars for a bottle of water? That's a complete rip-off!Hai mươi đô một chai nước à? Đúng là chặt chém!

Họ từ:

rip off (cụm động từ)

Dạng từ:

rip-offs

Thân mật, chỉ dùng trong Speaking. Cụm động từ rip somebody off = chặt chém ai.

nhà bán lẻ

a person or business that sells goods directly to the public

• Many retailers now sell their products both in shops and online.Nhiều nhà bán lẻ giờ bán hàng cả ở cửa hàng lẫn trên mạng.

Họ từ:

retail (danh từ), retail (động từ)

Dạng từ:

retailers

Ngược với wholesaler (nhà bán buôn). Ngành bán lẻ: the retail sector.

tiền mã hoá, tiền điện tử

a type of digital money that is not issued by a government and is recorded using a computer network

• The value of a cryptocurrency can rise or fall dramatically in a single day.Giá trị của một đồng tiền mã hoá có thể tăng hay giảm mạnh chỉ trong một ngày.

Dạng từ:

cryptocurrencies

Thân mật gọi tắt là crypto. Trình bày trung lập: có người xem là cơ hội, có người xem là rủi ro cao.

sự chững lại, giảm tốc (tăng trưởng)

a reduction in the speed at which an economy or business activity is growing

• Experts expect a slowdown in growth next year as people spend less.Giới chuyên gia dự đoán tăng trưởng sẽ chững lại vào năm sau vì người dân chi tiêu ít hơn.

Dạng từ:

slowdowns

Động từ: the economy is slowing down.

tín chỉ

a unit that counts a completed part of a course towards a qualification

• Students must earn 120 credits to complete each year of the degree.Sinh viên phải tích luỹ đủ 120 tín chỉ để hoàn thành mỗi năm của chương trình.

Dạng từ:

credits

Nghĩa khác: tín dụng, sự ghi công.

tiền tệ; đơn vị tiền

• Vietnamese currency is the Vietnamese dong.Tiền Việt Nam là đồng Việt Nam.
• We exchanged currency before traveling abroad.Chúng tôi đổi tiền tệ trước khi đi du lịch nước ngoài.

sự thịnh vượng, sung túc

the state of being successful and having plenty of money

• Trade with neighbouring countries brought prosperity to the region.Giao thương với các nước láng giềng đã mang lại sự thịnh vượng cho vùng.

Họ từ:

prosperous (tính từ), prosper (động từ)

Không đếm được.

sự đảm bảo; sự bảo đảm

• We provide a guarantee for the quality of our products.Chúng tôi cung cấp sự bảo đảm về chất lượng sản phẩm của mình.
• You can rest assured because of the company's guarantee.Bạn có thể yên tâm vì có sự bảo đảm của công ty.

nhãn sinh thái, nhãn xanh

a label on a product showing that it has been made in a way that is less harmful to the environment

• An eco-label can help shoppers identify products that use less energy.Nhãn sinh thái giúp người mua nhận ra sản phẩm tốn ít năng lượng hơn.

Dạng từ:

eco-labels

Cũng viết ecolabel. Cảnh giác: không phải nhãn "xanh" nào cũng được chứng nhận.

bong bóng (kinh tế, giá tài sản)

a situation in which prices of something rise far above its real value and then suddenly fall

• Many people lost money when the housing bubble burst.Nhiều người mất tiền khi bong bóng nhà đất vỡ.

Dạng từ:

bubbles

Nghĩa thường là bong bóng (xà phòng, nước).

sự đi xuống, suy giảm (kinh tế, kinh doanh)

a period when business activity or the economy becomes weaker

• Restaurants and hotels are usually the first to suffer in an economic downturn.Nhà hàng và khách sạn thường chịu ảnh hưởng đầu tiên khi kinh tế đi xuống.

Trái nghĩa:

upturn

Dạng từ:

downturns

Nhẹ hơn recession: downturn chỉ giai đoạn yếu đi, chưa chắc là suy thoái.

sự tăng vọt, tăng đột biến

a sudden, large increase in something

• There was a surge in online shopping when people were asked to stay at home.Mua sắm trực tuyến tăng vọt khi mọi người được yêu cầu ở nhà.

Họ từ:

surge (động từ)

Dạng từ:

surges

a surge in / of something.

hàng hoá (nguyên liệu thô giao dịch trên thị trường)

a raw material or basic product, such as oil, copper or wheat, that is bought and sold in large amounts

• Oil is one of the most widely traded commodities in the world.Dầu mỏ là một trong những loại hàng hoá được giao dịch rộng rãi nhất trên thế giới.

Dạng từ:

commodities

sự giảm giá

• The accounting records the depreciation of the equipment over five years.Kế toán ghi nhận sự khấu hao của thiết bị trong vòng 5 năm.
• The car's depreciation increases as it ages.Xe ô tô mất giá trị theo thời gian do hao mòn.

người theo chủ nghĩa chống phát xít

• He is an active anti-fascist in the struggle.Anh ấy là một người chống phát xít tích cực trong cuộc chiến.
• Anti-fascist groups organize protests to oppose authoritarian regimes.Các nhóm chống phát xít tổ chức các cuộc biểu tình để phản đối chế độ độc tài.

cắt may

• She works in professional tailoring.Cô ấy làm việc trong ngành cắt may chuyên nghiệp.
• Tailoring is an important skill in the fashion industry.Cắt may là một kỹ năng quan trọng trong ngành thời trang.

tiền bo; tiền tip; tiền boa

• Should you tip the driver?Bạn có nên để tiền bo cho tài xế không?
• Tips are usually a part of the final bill.Tiền tip thường là một phần của hóa đơn cuối cùng.

cửa hàng bánh

• This bakery is famous for its croissants.Cửa hàng bánh này nổi tiếng với bánh sừng bò.
• I bought bread at the bakery near my house.Tôi mua bánh mì tại cửa hàng bánh gần nhà.

khả năng thanh toán nhanh

• Low liquidity can cause difficulties in settling debts.Thanh khoản thấp có thể gây ra khó khăn trong việc thanh toán các khoản nợ.
• The company needs to maintain high liquidity to meet short-term financial obligations.Công ty cần duy trì mức thanh khoản cao để đáp ứng các nghĩa vụ tài chính ngắn hạn.

nhà phân phối

• The distributor delivered the goods on time to the retail stores.Nhà phân phối đã giao hàng đúng hạn cho các cửa hàng bán lẻ.
• This company is the main distributor for electronic products in the region.Công ty này là nhà phân phối chính cho các sản phẩm điện tử trong khu vực.

quầy

• This stall is very popular in traditional markets.Quầy bán hàng này rất phổ biến trong các chợ truyền thống.
• I bought some fruit at the fruit stall in the market.Tôi mua trái cây tại quầy trái cây trong chợ.

ự mặc cả

• Bargaining is an important skill when shopping abroad.Việc mặc cả là kỹ năng quan trọng khi đi mua sắm ở nước ngoài.
• In the market, I often use bargaining to get a better price.Trong chợ, tôi thường dùng sự mặc cả để giảm giá hàng hóa.

sự thu hẹp, suy giảm (quy mô kinh tế)

a reduction in the size or activity of an economy or industry

• The economy experienced a sharp contraction after factories were forced to close.Nền kinh tế co lại mạnh sau khi các nhà máy buộc phải đóng cửa.

Trái nghĩa:

expansion

Họ từ:

contract (động từ)

Dạng từ:

contractions

bên nhận chuyển nhượng

• The buyer is the lawful transferee of the house.Người mua là bên nhận chuyển nhượng hợp pháp của căn nhà.
• The transferee must complete legal procedures to transfer ownership rights.Bên nhận chuyển nhượng phải hoàn tất các thủ tục pháp lý để chuyển nhượng quyền sở hữu.

sự bãi bỏ

• They are debating the abolition of the special consumption tax.Họ đang tranh luận về việc bãi bỏ thuế tiêu thụ đặc biệt.
• The abolition of slavery was a significant milestone in history.Cuộc bãi bỏ chế độ nô lệ đã diễn ra vào thế kỷ 19.

khoản chi tiêu, chi phí (trang trọng)

the total amount of money that a government, organisation or person spends

• The chart shows that household expenditure on food rose faster than expenditure on clothing.Biểu đồ cho thấy chi tiêu hộ gia đình cho thực phẩm tăng nhanh hơn chi tiêu cho quần áo.

Họ từ:

expend (động từ)

Dạng từ:

expenditures

Trang trọng, hợp Writing Task 1 / 2. Giới từ: expenditure on.

việc bán lại

the act of selling something again after you have bought and used it

• The resale of second-hand clothes online has become a fast-growing business.Việc bán lại quần áo cũ trên mạng đã trở thành một ngành kinh doanh phát triển nhanh.

Không đếm được.

sự dùng quá liều

• He experienced problems after an overdose of medication.Anh ấy đã gặp vấn đề sau khi dùng quá liều thuốc.

mất giá

• Devaluation causes inflation and affects the economy.Mất giá gây ra lạm phát và ảnh hưởng đến nền kinh tế.
• The devaluation of the currency made exports cheaper.Chính sách mất giá của đồng tiền đã làm cho hàng xuất khẩu trở nên rẻ hơn.

tài sản đảm bảo; tài sản thế chấp; tài sản bảo đảm

• Their collateral included a house and a car.Tài sản đảm bảo của họ gồm có nhà và ô tô.
• Collateral helps the bank minimize risk when lending.Tài sản bảo đảm giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro khi cho vay.

sự định giá

• The appraiser performed a valuation of the property.Chuyên gia thực hiện định giá bất động sản trước khi bán.
• Valuation of the company was crucial for the merger.Việc định giá công ty giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đúng đắn.

chủ nghĩa vật chất, lối sống trọng vật chất

the attitude that money and possessions are the most important things in life

• Some people blame advertising for the growing materialism among teenagers.Một số người đổ lỗi cho quảng cáo về lối sống trọng vật chất ngày càng tăng ở thanh thiếu niên.

Họ từ:

materialistic (tính từ), materialist (danh từ)

Không đếm được.

vật thay thế

• You can use yogurt as a substitute for cream in this recipe.Bạn có thể dùng sữa chua thay thế cho kem trong công thức này.
• In case of missing ingredients, eggs can be a suitable substitute.Trong trường hợp thiếu nguyên liệu, trứng có thể là vật thay thế phù hợp.

đói khổ; sự nghèo khổ

• He has lived in destitution for many years.Anh ấy sống trong sự nghèo khổ suốt nhiều năm.
• The charity program helps those in destitution.Chương trình từ thiện giúp đỡ những người đang trong cảnh đói khổ.

chủ nghĩa tư bản

an economic system in which businesses and property are owned privately and run for profit

• Supporters say capitalism encourages innovation, while critics say it increases inequality.Người ủng hộ cho rằng chủ nghĩa tư bản khuyến khích đổi mới, còn người phản đối nói nó làm gia tăng bất bình đẳng.

Họ từ:

capitalist (danh từ), capitalist (tính từ)

Không đếm được. Trình bày trung lập: nêu cả ưu và nhược.

tờ tiền

• He handed me a banknote to buy coffee.Anh ấy đưa tôi một tờ tiền để mua cà phê.
• I need to exchange some large banknotes for smaller denominations.Tôi cần đổi một số tờ tiền lớn thành tiền lẻ hơn.

tính giá

• The pricing for this product has been set reasonably.Giá cả của sản phẩm này đã được tính giá hợp lý.
• We need to determine the pricing for this new project.Chúng tôi cần tính giá cho dự án mới này.

sự hài lòng, mãn nguyện

a calm feeling of being happy with what you have

• Many people find that contentment comes from relationships rather than from buying things.Nhiều người nhận ra sự mãn nguyện đến từ các mối quan hệ chứ không phải từ việc mua sắm.

Họ từ:

content (tính từ), contented (tính từ)

Không đếm được. Tính từ content đọc /kənˈtent/ (be content with something).

sự chuộc; sự mua lại

• Her redemption from captivity took several years.Việc chuộc lại tự do của cô ấy đã diễn ra sau nhiều năm bị giam giữ.
• In religion, redemption is the process of forgiving sins.Trong tôn giáo, sự chuộc tội là quá trình tha thứ cho những tội lỗi.

giải ngân

• The disbursement was made after all necessary procedures were completed.Việc giải ngân đã được thực hiện sau khi các thủ tục cần thiết hoàn tất.
• The disbursement for the project was made on time.Việc chi hộ cho dự án đã được thực hiện đúng hạn.

người tiền nhiệm

• Her predecessor left many achievements.Người tiền nhiệm của cô ấy đã để lại nhiều thành tựu.
• He was the predecessor of the current manager.Ông ấy là người tiền nhiệm của giám đốc mới.

sổ cái

• He checked the ledger to reconcile the monthly expenses.Anh ấy kiểm tra sổ cái để đối chiếu các khoản chi tiêu hàng tháng.
• The ledger helps the business track income and expenses more clearly.Sổ cái giúp doanh nghiệp theo dõi các khoản thu và chi rõ ràng hơn.

chủ nợ

• The creditor demanded repayment within a week.Chủ nợ đã yêu cầu thanh toán khoản vay trong vòng một tuần.
• The company's creditor filed a lawsuit to recover the unpaid debt.Chủ nợ của công ty đã kiện để thu hồi khoản nợ chưa trả.

sự trì trệ (kinh tế)

a long period when an economy, business or wages do not grow or improve

• Years of wage stagnation have left many workers feeling poorer than a decade ago.Nhiều năm lương trì trệ khiến nhiều người lao động thấy mình nghèo hơn mười năm trước.

Họ từ:

stagnate (động từ), stagnant (tính từ)

Không đếm được.

sự tráo đổi

• We did a swap of seats so we could talk more comfortably.Chúng tôi đã thực hiện một sự tráo đổi chỗ ngồi để có thể nói chuyện thoải mái hơn.
• They arranged a swap of books in the library to make it easier to find.Họ thực hiện sự tráo đổi sách trong thư viện để dễ tìm kiếm hơn.

chính sách thắt lưng buộc bụng (cắt giảm chi tiêu công)

a policy of a government reducing public spending sharply in order to cut its debts

• Years of austerity led to cuts in libraries, youth centres and other local services.Nhiều năm thắt lưng buộc bụng dẫn tới cắt giảm thư viện, trung tâm thanh thiếu niên và dịch vụ địa phương khác.

Không đếm được. Là chủ đề gây tranh cãi — nêu lý lẽ cả hai phía.

tiêu dùng quá mức

the use of more goods and resources than is necessary or than the planet can support

• Overconsumption in wealthy countries puts enormous pressure on natural resources.Tiêu dùng quá mức ở các nước giàu gây áp lực khổng lồ lên tài nguyên thiên nhiên.

Không đếm được. Có thể viết over-consumption.

sự độc quyền

a situation where one company controls all or nearly all of a market, so there is little competition

• When one company has a monopoly, it can raise prices without losing customers.Khi một công ty nắm độc quyền, nó có thể tăng giá mà không mất khách.

Họ từ:

monopolise (động từ)

Dạng từ:

monopolies

Giới từ: a monopoly on / of something. Anh-Anh monopolise, Anh-Mỹ monopolize.

phong trào / tư tưởng chống chủ nghĩa tiêu dùng

opposition to the idea that buying more and more goods is good for people and society

• Anti-consumerism has grown among young people who want to own less and live more simply.Tư tưởng chống tiêu dùng đã lan rộng trong giới trẻ muốn sở hữu ít hơn và sống giản dị hơn.

Họ từ:

anti-consumerist (tính từ)

anti- đọc /ˈænti/ (Anh-Anh).

chủ nghĩa chống phát xít

• Anti-fascism activities often involve protests and awareness campaigns.Các hoạt động chống phát xít thường liên quan đến các cuộc biểu tình và chiến dịch tuyên truyền.
• The anti-fascism movement played a key role in overthrowing dictatorial regimes.Phong trào chống phát xít đã góp phần lật đổ chế độ độc tài trong nhiều quốc gia.

gói cứu trợ (tài chính)

money given to a failing company, bank or country to save it from collapse

• The government's bailout of the banks was popular with some voters and deeply unpopular with others.Gói cứu trợ ngân hàng của chính phủ được một số cử tri ủng hộ và bị nhiều người khác phản đối gay gắt.

Họ từ:

bail out (cụm động từ)

Dạng từ:

bailouts

Danh từ viết liền; cụm động từ tách: bail out a bank.

sự thương mại hoá

the process of turning something into a way of making money, often in a way that spoils it

• Many people dislike the commercialisation of traditional festivals.Nhiều người không thích việc các lễ hội truyền thống bị thương mại hoá.

Họ từ:

commercialise (động từ), commercial (tính từ)

Anh-Anh -isation, Anh-Mỹ commercialization. Thường mang nghĩa chê.

chủ nghĩa tiêu dùng

the belief or way of life in which buying more and more goods is seen as good or important

• Critics argue that consumerism encourages people to measure success by what they own.Những người phê phán cho rằng chủ nghĩa tiêu dùng khiến người ta đo thành công bằng thứ mình sở hữu.

Họ từ:

consumer (danh từ), consume (động từ), consumerist (tính từ)

Không đếm được. Ít khi dùng với nghĩa "bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng" trong IELTS.

sự nới lỏng / bãi bỏ quy định

the removal of government rules and controls on a business or industry

• Supporters of deregulation claim it allows businesses to grow and compete more freely.Những người ủng hộ việc bãi bỏ quy định cho rằng nó giúp doanh nghiệp phát triển và cạnh tranh tự do hơn.

Họ từ:

deregulate (động từ)

Không đếm được. Ngược lại: regulation.

sự chênh lệch, bất cân xứng

a large and often unfair difference between two or more things or groups

• There is a huge disparity in wages between the capital and the rest of the country.Có sự chênh lệch rất lớn về tiền lương giữa thủ đô và phần còn lại của đất nước.

Dạng từ:

disparities

a disparity in / between something. Trang trọng hơn difference.

công nghiệp hoá

the process of building up factories and industry in a country or region

• Rapid industrialisation brought jobs to the region but also serious pollution.Công nghiệp hoá nhanh mang lại việc làm cho vùng nhưng cũng gây ô nhiễm nghiêm trọng.

Họ từ:

industrialise (động từ), industrial (tính từ)

Anh-Anh -isation, Anh-Mỹ industrialization. Không đếm được.

tài chính vi mô

small loans and other financial services for poor people who cannot use ordinary banks

• Microfinance has helped some women in rural areas start small businesses of their own.Tài chính vi mô đã giúp một số phụ nữ ở nông thôn khởi nghiệp kinh doanh nhỏ.

Không đếm được. Khoản vay nhỏ: a microloan.

sự tư nhân hoá

the sale of a business or industry owned by the government to private companies

• The privatisation of the railways led to a heated debate about prices and service quality.Việc tư nhân hoá đường sắt dẫn tới cuộc tranh luận gay gắt về giá vé và chất lượng dịch vụ.

Họ từ:

privatise (động từ)

Dạng từ:

privatisations

Anh-Anh -isation, Anh-Mỹ privatization. Ngược lại: nationalisation.

xưởng bóc lột sức lao động

a factory where people work long hours in poor conditions for very low pay

• Cheap fashion is sometimes linked to sweatshops where workers earn very little.Thời trang giá rẻ đôi khi gắn với những xưởng bóc lột, nơi công nhân kiếm được rất ít.

Dạng từ:

sweatshops

sự hàng hoá hoá (biến văn hoá thành hàng để bán)

treating something such as culture or tradition as a product to be sold

• Critics warn against the commodification of traditional festivals for tourists.Các nhà phê bình cảnh báo việc biến lễ hội truyền thống thành hàng hoá cho du khách.

Họ từ:

commodify (động từ)