Động từ tiếng Anh 6.17: Thiên nhiên, Thời tiết & Thế giới vật chất

tưới

• We need to water the garden every day.Chúng tôi cần tưới nước cho vườn mỗi ngày.
• I usually water the plants in the morning.Tôi thường tưới cây vào buổi sáng.

trồng

• I like to plant vegetables in my garden.Tôi thích trồng rau trong vườn nhà.
• We have planted new trees around the house.Chúng tôi đã trồng cây mới quanh nhà.

tỏa sáng

• She always shines during her performances.Cô ấy luôn tỏa sáng trong buổi biểu diễn.
• The star shines brightly in the night sky.Ngôi sao tỏa sáng trên bầu trời đêm.

sôi

• The water in the pot has started to boil.Nước sôi trong nồi đã bắt đầu trào ra.
• You need to boil the milk to sterilize it.Bạn cần đun sôi sữa để tiệt trùng.

chảy

• Tears flow down her cheeks.Nước mắt chảy khi cô ấy buồn.
• The river flows into the sea.Nước chảy từ sông ra biển.

phản chiếu

• The water reflects the clear blue sky.Nước phản chiếu bầu trời xanh trong sáng.
• The mirror's surface reflects my image.Bề mặt gương phản chiếu rõ hình ảnh của tôi.

nở hoa; nảy nở

• Cherry blossoms bloom in spring.Hoa anh đào nở rộ vào mùa xuân.
• The cherry blossoms begin to bloom in spring.Hoa anh đào bắt đầu nảy nở vào mùa xuân.

làm ngập lụt

• The heavy rain flooded many areas in the city.Trận mưa lớn đã làm ngập lụt nhiều khu vực trong thành phố.
• We need to build drainage systems to prevent flooding.Chúng tôi cần xây dựng hệ thống thoát nước để tránh làm ngập lụt.

săn

• We went hunting deer last weekend.Chúng tôi đi săn nai vào cuối tuần.
• He enjoys hunting birds in the morning.Anh ấy thích săn chim vào buổi sáng.

bừng sáng; làm sáng ngời

• The sunlight brightened the painting.Ánh sáng mặt trời làm sáng ngời bức tranh.
• She brightened the room with her smile.Cô ấy đã làm sáng ngời căn phòng bằng nụ cười của mình.

đốt (nhiên liệu)

to use fuel to produce heat, light or power

• Power stations that burn coal release large amounts of carbon dioxide.Các nhà máy điện đốt than thải ra lượng lớn khí CO2.

Dạng từ:

burns, burned, burnt, burning

Quá khứ: burned hoặc burnt (Anh-Anh dùng cả hai).

tan chảy

to change from a solid such as ice or snow into a liquid because of heat

• As temperatures rise, ice in the Arctic is melting faster than scientists expected.Khi nhiệt độ tăng, băng ở Bắc Cực đang tan nhanh hơn các nhà khoa học dự đoán.

Họ từ:

meltwater (danh từ)

Dạng từ:

melts, melted, melting

làm ô nhiễm

to make air, water or land dirty and harmful, especially with chemicals or waste

• Some factories still pollute nearby rivers by dumping untreated waste water.Một số nhà máy vẫn làm ô nhiễm các con sông gần đó bằng cách xả nước thải chưa qua xử lý.
• The lake is so polluted that nobody swims in it any more.Cái hồ ô nhiễm đến mức không còn ai bơi ở đó nữa.

Dạng từ:

pollutes, polluted, polluting

tái chế

to treat used objects or materials so that they can be made into something new

• My family tries to recycle glass bottles, paper and cans instead of throwing them away.Gia đình tôi cố gắng tái chế chai thuỷ tinh, giấy và lon thay vì vứt đi.
• Only a small share of plastic is actually recycled.Chỉ một phần nhỏ nhựa thực sự được tái chế.

Họ từ:

recycling (danh từ), recyclable (tính từ)

Dạng từ:

recycles, recycled, recycling

gìn giữ, bảo tồn (giữ nguyên trạng)

to keep something in its original state and stop it from being damaged or destroyed

• We must preserve the remaining forests for future generations.Chúng ta phải gìn giữ những khu rừng còn lại cho các thế hệ tương lai.

Họ từ:

preservation (danh từ)

Dạng từ:

preserves, preserved, preserving

khai thác, chiết xuất

to remove a substance such as oil or metal from the ground or from another material

• New technology makes it cheaper to extract oil from deep under the sea.Công nghệ mới giúp khai thác dầu dưới đáy biển sâu rẻ hơn.

Họ từ:

extraction (danh từ), extractive (tính từ)

Dạng từ:

extracts, extracted, extracting

Động từ nhấn âm 2 (ex-TRACT); danh từ "an extract" (đoạn trích) nhấn âm 1.

hấp thụ

to take in a gas, liquid or heat

• As the oceans absorb more carbon dioxide, the water becomes more acidic, which harms shellfish.Khi đại dương hấp thụ nhiều CO2 hơn, nước biển trở nên axit hơn, gây hại cho các loài có vỏ.

Họ từ:

absorption (danh từ), absorbent (tính từ)

Dạng từ:

absorbs, absorbed, absorbing

làm rung chuyển

• The strong wind made the trees shake.Cơn gió mạnh làm cây cối rung chuyển.
• The earthquake caused the entire building to shake.Chấn động khiến cả tòa nhà rung chuyển.

rút mủ; để ráo nước

• Let the dishes drain after washing.Hãy để ráo nước trong lúc rửa bát.
• You need to drain the vegetables before cooking.Bạn cần để ráo nước rau trước khi nấu.

khoan (tìm dầu, khí)

to make a deep hole in the ground in order to find and remove oil, gas or water

• Several companies want to drill for oil in protected areas.Một số công ty muốn khoan dầu ở các khu vực được bảo vệ.

Họ từ:

drilling (danh từ)

Dạng từ:

drills, drilled, drilling

sơ tán

to move people from a dangerous place to somewhere safe

• Thousands of residents had to evacuate the area after the accident.Hàng nghìn cư dân phải sơ tán khỏi khu vực sau vụ tai nạn.

Họ từ:

evacuation (danh từ)

Dạng từ:

evacuates, evacuated, evacuating

làm quá tải

to put more demand on an electrical system than it can deal with

• Too many heaters running at once can overload the system.Quá nhiều máy sưởi chạy cùng lúc có thể làm hệ thống quá tải.

Dạng từ:

overloads, overloaded, overloading

thải

• Can you help me dispose of the old items in the house?Bạn có thể giúp tôi thải những đồ cũ trong nhà không?
• We need to dispose of waste properly to protect the environment.Chúng tôi cần phải thải rác thải đúng cách để bảo vệ môi trường.

mọc xum xuê

• The plants in the garden thrive after the rainy season.Cây cối trong vườn mọc xum xuê sau mùa mưa.
• This small community has thrived thanks to tourism.Cộng đồng nhỏ này đã trở nên phát đạt nhờ vào du lịch.

hòa tan; hoà tan; tan đi

• Salt dissolves in water.Muối hoà tan trong nước.
• Sugar dissolves easily in hot tea.Đường dễ dàng hoà tan trong trà nóng.

thổi

• He blows bubbles.Anh ấy thổi bong bóng.
• She blows gently on the candle to light it.Cô ấy thổi nhẹ vào nến để thắp sáng.

chiếu sáng

• The painting is illuminated by a yellow light.Bức tranh được chiếu sáng bởi ánh đèn vàng.
• The streetlights illuminate the road at night.Đèn đường chiếu sáng đường phố vào ban đêm.

sinh sản; nhân giống

(of animals) to mate and produce young; or to keep animals so that they produce young

• Sea turtles return to the same beaches to breed, so these beaches must be protected.Rùa biển quay về đúng những bãi biển cũ để sinh sản, vì vậy các bãi biển này cần được bảo vệ.

Họ từ:

breeding (danh từ)

Dạng từ:

breeds, bred, breeding

đẵn; vằm

• He chops carrots to make a salad.Anh ấy đẵn củ cà rốt để làm salad.
• I need to chop the meat for the soup.Tôi cần đẵn thịt để nấu canh.

cách nhiệt

to cover or fill something with material that stops heat from escaping

• We insulated the roof last year and our heating costs fell noticeably.Năm ngoái chúng tôi cách nhiệt mái nhà và chi phí sưởi giảm rõ rệt.

Dạng từ:

insulates, insulated, insulating

phân huỷ

• Organic waste decomposes within a few months.Rác thải hữu cơ sẽ phân huỷ trong vòng vài tháng.
• Microorganisms help decompose organic substances in the soil.Vi sinh vật giúp phân huỷ các chất hữu cơ trong đất.

di cư (chim, cá, động vật theo mùa)

to travel to a different region at the same time each year, as many birds and fish do

• Every winter, thousands of birds migrate south to the wetlands of the Mekong Delta.Mỗi mùa đông, hàng nghìn con chim di cư về phương nam đến các vùng đất ngập nước ở đồng bằng sông Cửu Long.

Họ từ:

migration (danh từ), migratory (tính từ)

Dạng từ:

migrates, migrated, migrating

giữ lại, giam (nhiệt, khí) không cho thoát ra

to keep something such as heat or gas in a place so that it cannot escape

• Greenhouse gases trap heat close to the Earth's surface, which makes the planet warmer.Khí nhà kính giữ nhiệt lại gần bề mặt Trái Đất, khiến hành tinh ấm lên.

Dạng từ:

traps, trapped, trapping

phân phối hạn chế (theo định mức)

to limit the amount of something that each person or business is allowed to use

• During the drought, the government had to ration electricity because hydropower output fell.Trong đợt hạn hán, chính phủ phải hạn chế cấp điện vì sản lượng thuỷ điện giảm.

Họ từ:

rationing (danh từ)

Dạng từ:

rations, rationed, rationing

đa dạng hoá

to start using a wider range of sources or products so that you depend less on one

• Japan has tried to diversify its energy sources since the 1970s oil crisis.Nhật Bản đã cố gắng đa dạng hoá nguồn năng lượng kể từ cuộc khủng hoảng dầu mỏ những năm 1970.

Họ từ:

diversification (danh từ)

Dạng từ:

diversifies, diversified, diversifying

phát thải, thải ra (khí, nhiệt, ánh sáng)

to send out gas, heat, light or sound into the surroundings

• Aircraft emit large amounts of carbon dioxide, especially on long-haul flights.Máy bay thải ra lượng lớn CO2, nhất là trên các chuyến bay đường dài.

Đồng nghĩa:

give off, release

Họ từ:

emission (danh từ)

Dạng từ:

emits, emitted, emitting

gãy đổ; đổ bể; đổ sụp

• The old tree collapsed during the storm.Cây cổ thụ gãy đổ trong cơn bão.
• The building collapsed after the earthquake.Tòa nhà đổ sụp sau trận động đất.

tích trữ (số lượng lớn)

to collect and store a large amount of something for use in the future

• Some countries stockpile fuel in case imports are interrupted.Một số quốc gia tích trữ nhiên liệu phòng khi nhập khẩu bị gián đoạn.

Họ từ:

stockpile (danh từ)

Dạng từ:

stockpiles, stockpiled, stockpiling

tiết kiệm (năng lượng, nước); bảo tồn

to use as little of something as possible so that it lasts; to protect something from damage

• During the dry season, residents are asked to conserve water by taking shorter showers.Trong mùa khô, người dân được yêu cầu tiết kiệm nước bằng cách tắm nhanh hơn.

Đồng nghĩa:

save

Họ từ:

conservation (danh từ)

Dạng từ:

conserves, conserved, conserving

tưới tiêu

• Farmers need to irrigate regularly to prevent their crops from drying out.Nông dân cần tưới tiêu đều đặn để cây trồng không bị khô hạn.

lan tràn

• The pot overflowed when I poured too much water.Chậu nước bị tràn ra khi đổ quá đầy.
• The river overflowed its banks due to heavy rain.Nước trong sông tràn ra ngoài do mưa lớn.

gieo

• We will sow flower seeds this weekend.Chúng tôi sẽ gieo hạt giống hoa vào cuối tuần này.
• The farmer sowed rice seeds in the morning.Nông dân đã gieo hạt giống lúa vào buổi sáng.

chảy rữa

• Food left out for too long will decay and become unsafe to eat.Thực phẩm để lâu sẽ chảy rữa và không còn dùng được nữa.
• The wooden fence began to decay after years of exposure to moisture.Gỗ bắt đầu chảy rữa sau nhiều năm tiếp xúc với ẩm ướt.

bừng cháy

• The forest fire ignited rapidly due to strong winds.Cháy rừng đã bừng cháy dữ dội do gió lớn.
• The campfire suddenly ignited when I threw in some dry leaves.Ngọn lửa bắt đầu bừng cháy khi tôi châm điếu thuốc.

làm mục

• The apple started to rot after a week in the fridge.Quả táo đã bắt đầu làm mục sau một tuần để trong tủ lạnh.
• Food left out for too long will rot and become unsafe to eat.Thực phẩm để lâu sẽ làm mục và không an toàn để ăn.

làm nhiễm bẩn, làm ô nhiễm (nước, đất, thực phẩm)

to make water, soil or food dirty or unsafe by adding a harmful substance

• Waste from the mine has contaminated the river that local farmers use for irrigation.Chất thải từ mỏ đã làm ô nhiễm con sông mà nông dân địa phương dùng để tưới tiêu.

Họ từ:

contamination (danh từ), contaminant (danh từ)

Dạng từ:

contaminates, contaminated, contaminating

tàn lụi

• The flowers withered as autumn approached.Cây hoa hồng bắt đầu tàn lụi sau mùa hè.
• The leaves withered and fell off the tree.Lá cây tàn lụi dần khi mùa thu đến.

phát triển rực rỡ, hưng thịnh

to grow and develop successfully

• Art and literature tend to flourish when a society is peaceful and stable.Nghệ thuật và văn học thường phát triển rực rỡ khi xã hội hoà bình, ổn định.

Dạng từ:

flourishes, flourished, flourishing

làm suy thoái, làm xuống cấp

to make land, water or a habitat worse in quality, so that it supports less life

• Overgrazing and poor farming methods have degraded large areas of grassland.Chăn thả quá mức và phương pháp canh tác kém đã làm suy thoái những vùng đồng cỏ rộng lớn.

Họ từ:

degradation (danh từ)

Dạng từ:

degrades, degraded, degrading

ngừng vận hành và tháo dỡ (nhà máy)

to officially stop using a power station or large machine and make it safe

• Decommissioning an old reactor can take several decades.Việc ngừng vận hành và tháo dỡ một lò phản ứng cũ có thể mất vài chục năm.

Dạng từ:

decommissions, decommissioned, decommissioning

làm cạn kiệt, làm suy giảm

to reduce the amount of something, such as a resource, until little or none is left

• Overuse of groundwater has depleted wells in many farming areas.Việc khai thác nước ngầm quá mức đã làm cạn kiệt giếng ở nhiều vùng nông nghiệp.

Họ từ:

depletion (danh từ)

Dạng từ:

depletes, depleted, depleting

làm xói mòn, làm suy giảm dần

to slowly weaken or reduce something such as trust, rights or skills

• Constant data collection may gradually erode our right to privacy.Việc thu thập dữ liệu liên tục có thể dần làm xói mòn quyền riêng tư của chúng ta.

Họ từ:

erosion (danh từ)

Dạng từ:

erodes, eroded, eroding

quốc hữu hoá

to put a private company or industry under the ownership and control of the state

• Several oil-producing countries nationalised their oil industries in the twentieth century.Một số nước sản xuất dầu đã quốc hữu hoá ngành dầu mỏ của mình trong thế kỷ 20.

Trái nghĩa:

privatise

Họ từ:

nationalisation (danh từ)

Dạng từ:

nationalises, nationalised, nationalising, nationalize

Anh-Mỹ viết nationalize.

cải tạo, lắp bổ sung (cho công trình cũ)

to add new parts or equipment to an older building or machine to improve it

• The city plans to retrofit thousands of old flats with better insulation.Thành phố dự định cải tạo hàng nghìn căn hộ cũ với lớp cách nhiệt tốt hơn.

Dạng từ:

retrofits, retrofitted, retrofitting

khử các-bon, giảm phát thải các-bon

to reduce or stop the carbon dioxide produced by an activity, industry or economy

• Heavy industries such as steel and cement are the hardest to decarbonise.Các ngành công nghiệp nặng như thép và xi măng là khó khử các-bon nhất.

Họ từ:

decarbonisation (danh từ)

Dạng từ:

decarbonises, decarbonised, decarbonising, decarbonize

Anh-Anh: decarbonise; Anh-Mỹ: decarbonize.

găm hàng, tích trữ (vì sợ thiếu)

to collect and keep large amounts of something for yourself, often because you fear it will run out

• During the shortage, some drivers hoarded petrol in cans at home.Trong đợt khan hiếm, một số tài xế găm xăng trong can ở nhà.

Họ từ:

hoarding (danh từ)

Dạng từ:

hoards, hoarded, hoarding

Khác stockpile: hoard thường mang nghĩa tiêu cực (giữ cho riêng mình khi người khác thiếu).

làm ngập, nhấn chìm

to cover a large area of land with water

• Without stronger sea defences, low-lying coastal towns could be inundated by the end of the century.Nếu không có đê biển kiên cố hơn, các thị trấn ven biển thấp trũng có thể bị nhấn chìm vào cuối thế kỷ.

Đồng nghĩa:

flood, submerge

Họ từ:

inundation (danh từ)

Dạng từ:

inundates, inundated, inundating

Nghĩa bóng: be inundated with = bị dồn dập (thư, yêu cầu).

tạm đóng cửa, cất kho (nhà máy, dự án)

to stop using a factory or plant for a period but keep it so it could be used again

• The company decided to mothball two old coal plants rather than demolish them.Công ty quyết định tạm đóng cửa hai nhà máy than cũ thay vì phá dỡ.

Dạng từ:

mothballs, mothballed, mothballing

vượt quá, vượt xa

to become larger or faster than something else

• In fast-growing cities, demand for electricity often outstrips supply.Ở các thành phố phát triển nhanh, nhu cầu điện thường vượt quá nguồn cung.

Dạng từ:

outstrips, outstripped, outstripping

tìm kiếm, dò tìm (vàng, khoáng sản)

to search an area for gold, oil or other valuable minerals

• Small teams still prospect for gold in the river valleys.Những nhóm nhỏ vẫn dò tìm vàng ở các thung lũng sông.

Họ từ:

prospector (danh từ)

Dạng từ:

prospects, prospected, prospecting

Động từ nhấn âm 2 /prəˈspekt/; danh từ prospect (triển vọng) nhấn âm 1 /ˈprɒspekt/.