Động từ tiếng Anh 6.8: Quy tắc, Tội phạm & Xung đột

bảo vệ

• We need to protect each other to overcome challenges.Chúng tôi cần đùm bọc nhau để vượt qua thử thách.
• Parents protect their children from all hardships in life.Cha mẹ đùm bọc con cái khỏi mọi khó khăn trong cuộc sống.

thoát ra; chạy thoát

• She escaped from the crowd safely.Cô ấy thoát ra khỏi đám đông an toàn.
• He managed to escape from the prison.Anh ấy đã thoát ra khỏi phòng giam.

đấu tranh

• Social activists fight for the rights of the poor.Những người hoạt động xã hội đấu tranh cho quyền của người nghèo.
• They fought to defend their country from invasion.Họ đã đấu tranh để giữ gìn đất nước khỏi sự xâm lược.

trúng

• He hit the ball during the match.Anh ấy đã trúng bóng trong trận đấu.
• She was hit by a bullet during the chase.Cô ấy trúng đạn trong cuộc truy đuổi.

cấm (chính thức)

to officially say that something must not be done, sold or used

• Many countries have banned smoking in restaurants and bars.Nhiều nước đã cấm hút thuốc trong nhà hàng và quán bar.

Dạng từ:

banned, bans, banning

Danh từ: a ban on something (lệnh cấm).

bảo vệ

• We must defend the city from the enemy.Chúng tôi phải chống giữ thành phố khỏi quân địch.
• The lawyer defended his client in court.Luật sư đã bênh vực khách hàng của mình trong phiên tòa.

tuân theo

• Students must comply with the school rules.Học sinh phải tuân theo nội quy trường học.
• You need to comply with the company's regulations.Bạn cần tuân theo các quy định của công ty.

chiến đấu

• A cruiser is equipped with various weapons for combat.Tuần dương hạm có thể mang theo nhiều loại vũ khí khác nhau.
• Combat sports require skill and high physical fitness.Các môn thể thao đối kháng đòi hỏi kỹ năng và thể lực cao.

cứu nguy

• We need to rescue those lost in the forest.Chúng tôi cần cứu nguy những người bị lạc trong rừng.
• The police rescued the trapped person from the fire.Cảnh sát đã cứu nguy cho người bị mắc kẹt trong đám cháy.

đối; phản

• We oppose the new law.Chúng tôi chống đối dự luật mới.
• He always opposes my opinions.Anh ấy luôn phản đối ý kiến của tôi.

bắt giữ

(of the police) to take someone away because they are believed to have broken the law

• Two men were arrested after the robbery.Hai người đàn ông đã bị bắt sau vụ cướp.

Họ từ:

arrest (danh từ)

Dạng từ:

arrested, arrests, arresting

ăn cắp, ăn trộm

to take something that belongs to another person without permission

• Someone stole my bike while I was in the library.Ai đó đã lấy cắp xe đạp của tôi khi tôi đang ở thư viện.

Dạng từ:

steals, stole, stolen, stealing

steal something (from someone); rob someone / a place. Không nói 'steal someone'.

bỏ phiếu

to show your choice officially, for example in an election or at a meeting

• I voted for the first time when I was eighteen.Tôi đi bỏ phiếu lần đầu khi mười tám tuổi.

Họ từ:

voter (danh từ)

Dạng từ:

voted, votes, voting

Cũng là danh từ: cast a vote = bỏ một lá phiếu.

giãy; gồng mình; lao đao

• She struggled with the final exam.Cô ấy lao đao với bài kiểm tra cuối kỳ.
• She always struggles in her work to succeed.Cô ấy luôn giãy giụa trong công việc để thành công.

điều tra

to try to find out all the facts about a crime or event

• The police are investigating a series of thefts from parked cars.Cảnh sát đang điều tra một loạt vụ trộm đồ trong xe đỗ.

Họ từ:

investigation (danh từ), investigator (danh từ)

Dạng từ:

investigates, investigated, investigating

bầu (ai vào một chức vụ)

to choose someone for an official position by voting

• The town elected a new mayor last year.Năm ngoái thị trấn đã bầu một thị trưởng mới.

Họ từ:

election (danh từ)

Dạng từ:

elected, elects

Chức vụ sau elect thường không có mạo từ: She was elected mayor.

trừng phạt

to make someone suffer a penalty because they have done something wrong

• Some people believe that drivers who use their phones should be punished more severely.Một số người cho rằng tài xế dùng điện thoại khi lái xe nên bị phạt nặng hơn.

Họ từ:

punishment (danh từ)

Dạng từ:

punished, punishes, punishing

gian lận (trong thi cử)

to act dishonestly in a test, for example by copying another student's answers

• Anyone who is caught cheating in the exam will receive a score of zero.Ai bị bắt quả tang gian lận trong kỳ thi sẽ nhận điểm không.

Họ từ:

cheating (danh từ), cheat (danh từ)

Dạng từ:

cheats, cheated, cheating

kết án, tuyên án

(of a judge) to officially say what punishment someone will receive

• She was sentenced to two years in prison.Cô ấy bị kết án hai năm tù.

Họ từ:

sentence (danh từ)

Dạng từ:

sentenced, sentences, sentencing

Danh từ sentence = bản án: a prison sentence, a long sentence.

buộc tội (chính thức), khởi tố

(of the police) to officially say that someone is accused of a particular crime

• The driver was charged with dangerous driving.Người lái xe bị buộc tội lái xe nguy hiểm.

Họ từ:

charge (danh từ)

Dạng từ:

charged, charges, charging

charge somebody WITH a crime. Danh từ: face charges, drop the charges. Charge còn nghĩa là tính phí.

lừa dối

to make someone believe something that is not true

• The advert was designed to deceive customers into paying for a service that did not exist.Quảng cáo được thiết kế để lừa khách trả tiền cho một dịch vụ không hề tồn tại.

Họ từ:

deception (danh từ), deceptive (tính từ)

Dạng từ:

deceives, deceived, deceiving

siết chặt (luật lệ, kiểm soát)

to make a rule or control stricter

• After the accident, the government tightened safety rules for factories.Sau vụ tai nạn, chính phủ đã siết chặt quy định an toàn cho nhà máy.

Trái nghĩa:

relax, loosen

Dạng từ:

tightened, tightens, tightening

chống lại

• We need to resist the invasion.Chúng ta cần chống lại sự xâm lược.
• He tried to resist the injustice.Anh ấy cố gắng chống lại sự bất công.

quả đấm

• He punched the table in anger.Anh ấy đã đấm vào bàn khi tức giận.
• She punched the sandbag to train.Cô ấy đấm vào túi cát để rèn luyện.

phá huỷ

• The storm destroyed many houses in the village.Cơn bão đã phá huỷ nhiều ngôi nhà trong làng.
• We had to destroy all the old documents to update the data.Chúng tôi phải phá huỷ toàn bộ tài liệu cũ để cập nhật dữ liệu mới.

phục tùng

• He always obeys his parents' opinions.Anh ấy luôn phục tùng ý kiến của cha mẹ.
• You must obey the rules of the school.Bạn cần phải phục tùng luật lệ của trường học.

giết hại

• He killed the cat to protect the dog herd.Anh ấy đã giết con mèo để bảo vệ đàn chó.
• She was scared when she had to kill the snake.Cô ấy sợ hãi khi phải giết con rắn.

phạm (tội), gây ra (tội)

to do something that is illegal or wrong

• Most crimes in big cities are committed by a small number of people.Phần lớn tội phạm ở các thành phố lớn do một số ít người gây ra.

Dạng từ:

commits, committed, committing

Quá khứ: committed (gấp đôi t). Không nói 'make a crime' hay 'do a crime'.

phê chuẩn

• The committee approved the budget for the upcoming year.Ủy ban đã phê chuẩn ngân sách cho năm tới.
• The government approved the new bridge construction project.Chính phủ đã phê chuẩn dự án xây dựng cầu mới.

tuần tra

to go around an area regularly to check that there is no trouble or crime

• More officers now patrol the city centre on Friday and Saturday nights.Hiện có thêm cảnh sát tuần tra trung tâm thành phố vào tối thứ Sáu và thứ Bảy.

Họ từ:

patrol (danh từ)

Dạng từ:

patrols, patrolled, patrolling

Quá khứ: patrolled (gấp đôi l).

thi hành án

• The government executes new policies on education.Chính phủ thi hành các chính sách mới về giáo dục.
• The police execute the prison sentence for the criminal.Cảnh sát thi hành án phạt tù cho kẻ phạm tội.

xen vào, can thiệp (gây phiền)

to get involved in something that other people feel is not your business

• Many people feel that the state should not interfere in their private lives.Nhiều người cảm thấy nhà nước không nên xen vào đời sống riêng của họ.

Họ từ:

interference (danh từ)

Dạng từ:

interfered, interferes, interfering

interfere in (xen vào việc của ai); interfere with (cản trở cái gì).

xúc phạm

• He offended me with harsh words.Anh ấy đã xúc phạm tôi bằng những lời lẽ khó nghe.
• Don't offend others to avoid conflicts.Đừng xúc phạm người khác để tránh gây mâu thuẫn.

ăn hiếp

• You shouldn't let anyone bully you or others.Không nên để ai đó ăn hiếp bạn hoặc người khác.
• He often bullies the younger students in the class.Hắn thường xuyên ăn hiếp các bạn nhỏ trong lớp.

khởi loạn

• He decided to rebel to demand his rights.Anh ấy đã khởi loạn để đòi quyền lợi của mình.
• The citizens rebelled against the government during the protest.Những người dân đã khởi loạn chống lại chính phủ trong cuộc biểu tình.

lên án

• The court condemned the criminal heavily.Tòa án đã lên án kẻ phạm tội nặng nề.
• The government condemned the country's act of invasion.Chính phủ lên án hành động xâm lược của quốc gia đó.

bồi thường; đền tiền

• He compensated the customer after the mistake occurred.Anh ấy đã đền tiền cho khách hàng sau khi sai sót xảy ra.
• The government compensated the victims for their losses.Chính phủ đã bồi thường thiệt hại cho các nạn nhân.

áp đặt (luật, thuế, lệnh cấm)

to officially introduce a rule, tax or punishment that people must accept

• The government imposed a tax on sugary drinks.Chính phủ đã áp thuế lên đồ uống có đường.

Họ từ:

imposition (danh từ)

Dạng từ:

imposed, imposes, imposing

thi hành, thực thi (luật)

to make sure that people obey a law or rule

• Laws are useless if the authorities do not enforce them.Luật sẽ vô ích nếu nhà chức trách không thực thi.

Họ từ:

enforcement (danh từ)

Dạng từ:

enforced, enforces, enforcing

đe doạ, gây nguy hiểm cho

to be likely to harm or destroy something

• Stronger storms and rising seas threaten the homes and livelihoods of millions of people.Bão mạnh hơn và biển dâng đe doạ nhà cửa và sinh kế của hàng triệu người.

Họ từ:

threat (danh từ), threatened (tính từ)

Dạng từ:

threatens, threatened, threatening

buộc tội, cáo buộc

to say that someone has done something wrong or illegal

• He was accused of stealing money from his employer.Anh ta bị cáo buộc ăn cắp tiền của chủ.

Họ từ:

accusation (danh từ)

Dạng từ:

accused, accuses, accusing

accuse somebody OF (doing) something — không dùng 'for'.

hợp pháp hoá

to change the law so that something which was forbidden becomes allowed

• Some people argue that governments should legalise and regulate gambling.Một số người cho rằng chính phủ nên hợp pháp hoá và quản lý cờ bạc.

Trái nghĩa:

ban

Họ từ:

legal (tính từ), legalisation (danh từ)

Dạng từ:

legalised, legalises, legalising

Anh-Mỹ viết legalize.

kiện (đòi bồi thường)

to take legal action against someone to get money for harm they caused

• She sued the company for damages after the accident.Cô ấy kiện công ty đòi bồi thường sau vụ tai nạn.

Họ từ:

lawsuit (danh từ)

Dạng từ:

sues, sued, suing

thực hiện, triển khai (kế hoạch, chính sách)

to make a plan or decision start to happen in practice

• The new recycling policy will be implemented in all cities next year.Chính sách tái chế mới sẽ được triển khai ở mọi thành phố vào năm sau.

Họ từ:

implementation (danh từ)

Dạng từ:

implemented, implements, implementing

Danh từ implement /ˈɪmplɪmənt/ = dụng cụ.

quản lý, điều tiết (bằng luật lệ)

to control an activity or industry by means of official rules

• Many experts believe governments should regulate how technology firms use personal data.Nhiều chuyên gia cho rằng chính phủ nên quản lý cách các công ty công nghệ dùng dữ liệu cá nhân.

Họ từ:

regulation (danh từ), regulator (danh từ)

Dạng từ:

regulates, regulated, regulating

kháng cáo

to formally ask a higher court to change a decision made by a lower court

• His lawyers plan to appeal against the verdict.Các luật sư của anh ta dự định kháng cáo phán quyết.

Họ từ:

appeal (danh từ)

Dạng từ:

appeals, appealed, appealing

Anh-Anh: appeal against something; Anh-Mỹ: appeal something (không có against).

bảo vệ, che chở (khỏi nguy cơ)

to protect something from harm or danger, especially through rules or careful planning

• Strict laws are needed to safeguard rare species from illegal hunting.Cần có luật nghiêm để bảo vệ các loài quý hiếm khỏi nạn săn bắt trái phép.

Đồng nghĩa:

protect

Họ từ:

safeguard (danh từ)

Dạng từ:

safeguards, safeguarded, safeguarding

ban hành (luật)

to make a proposal officially become law

• The reforms were enacted shortly after the election.Các cải cách được ban hành thành luật ngay sau bầu cử.

Họ từ:

enactment (danh từ)

Dạng từ:

enacted, enacts, enacting

làm suy yếu, xói mòn dần

to make something gradually weaker or less effective

• Broken promises undermine public trust in politicians.Những lời hứa không được thực hiện làm xói mòn lòng tin của công chúng vào chính trị gia.

Dạng từ:

undermined, undermines, undermining

bảo vệ, duy trì (luật, quyền, nguyên tắc)

to support a law, right or principle and make sure it continues

• Governments have a duty to uphold basic human rights.Chính phủ có bổn phận bảo vệ các quyền cơ bản của con người.

Dạng từ:

upheld, upholds, upholding

làm chứng, khai trước toà

to make a formal statement in court about what you know or saw

• Two witnesses testified that they had seen him near the bank.Hai nhân chứng khai rằng họ đã thấy anh ta gần ngân hàng.

Họ từ:

testimony (danh từ)

Dạng từ:

testifies, testified, testifying

tái hoà nhập

to help someone become part of society again after a period away from it

• Stable housing helps former prisoners reintegrate into society.Có chỗ ở ổn định giúp người mãn hạn tù tái hoà nhập xã hội.

Họ từ:

reintegration (danh từ)

Dạng từ:

reintegrates, reintegrated, reintegrating

dọa dẫm; uy hiếp

• We felt intimidated by the threat.Chúng tôi cảm thấy bị uy hiếp bởi lời đe dọa đó.
• He often uses words to intimidate his opponents.Anh ấy thường dùng lời lẽ để dọa dẫm đối thủ.

ngăn chặn, răn đe

to make someone decide not to do something by making them afraid of the result

• Better street lighting may deter burglars and car thieves.Đèn đường tốt hơn có thể khiến kẻ trộm nhà và trộm xe chùn tay.

Họ từ:

deterrent (danh từ)

Dạng từ:

deters, deterred, deterring

deter somebody FROM doing something; quá khứ deterred (gấp đôi r).

dự án kinh doanh (có rủi ro), liên doanh

• She enjoys to venture into creative projects.Cô ấy thích dấn thân vào các dự án sáng tạo.
• He decided to venture into a new business project.Anh ấy quyết định mạo hiểm đầu tư vào dự án mới.

cấm (chính thức)

to officially forbid something by law or rule

• In many countries, the law prohibits the sale of alcohol to anyone under eighteen.Ở nhiều nước, luật cấm bán rượu bia cho người dưới mười tám tuổi.

Họ từ:

prohibition (danh từ)

Dạng từ:

prohibited, prohibits, prohibiting

đụng độ

• The police clashed with protesters.Các lực lượng an ninh đã đụng độ với các biểu tình viên.
• The two teams clashed in the final match.Hai đội bóng đã đụng độ trong trận đấu quyết định.

làm giả, khai man (giấy tờ, số liệu)

to change records or documents so that they give false information

• The manager was accused of falsifying the company's accounts.Người quản lý bị cáo buộc làm giả sổ sách kế toán của công ty.

Họ từ:

falsification (danh từ)

Dạng từ:

falsifies, falsified, falsifying

bãi bỏ

to officially end a law, system or institution

• Some people believe that university tuition fees should be abolished.Một số người tin rằng học phí đại học nên được bãi bỏ.

Họ từ:

abolition (danh từ)

Dạng từ:

abolished, abolishes, abolishing

buộc, bắt buộc

to force someone to do something, for example by law

• Should the state compel citizens to vote in elections?Nhà nước có nên buộc công dân đi bầu không?

Họ từ:

compulsory (tính từ), compulsion (danh từ)

Dạng từ:

compelled, compels, compelling

kết tội

(of a court) to decide officially that someone is guilty of a crime

• He was convicted of robbery and sentenced to four years.Anh ta bị kết tội cướp và lĩnh án bốn năm.

Trái nghĩa:

acquit

Họ từ:

conviction (danh từ)

Dạng từ:

convicts, convicted, convicting

Danh từ convict /ˈkɒnvɪkt/ (nhấn âm 1) = người tù.

phân quyền, phân cấp

to move power or decisions from a central government to regional or local bodies

• Some argue that decentralising education would let schools meet local needs.Một số người cho rằng phân cấp giáo dục sẽ giúp các trường đáp ứng nhu cầu địa phương.

Họ từ:

decentralisation (danh từ)

Dạng từ:

decentralised, decentralises, decentralising

Anh-Mỹ viết decentralize.

phi hình sự hoá

to make something no longer a crime, although it may still be controlled

• Some countries have decriminalised the possession of small amounts of certain drugs.Một số nước đã phi hình sự hoá việc tàng trữ lượng nhỏ một số loại ma tuý.

Trái nghĩa:

criminalise

Dạng từ:

decriminalises, decriminalised, decriminalising

Anh-Mỹ: decriminalize. Khác legalise (hợp pháp hoá hoàn toàn).

tạm giữ, tạm giam

to officially keep someone somewhere and not let them leave

• Two men were detained for questioning after the robbery.Hai người đàn ông bị tạm giữ để thẩm vấn sau vụ cướp.

Họ từ:

detention (danh từ)

Dạng từ:

detains, detained, detaining

mạo danh

to pretend to be another person, often in order to trick people

• The criminals impersonated police officers to get into people's homes.Bọn tội phạm mạo danh cảnh sát để vào nhà người dân.

Họ từ:

impersonation (danh từ)

Dạng từ:

impersonates, impersonated, impersonating

ban hành luật, lập pháp

to make a law about something

• Governments should legislate to protect workers in the gig economy.Chính phủ nên ban hành luật để bảo vệ người lao động trong nền kinh tế việc làm tự do (gig economy).

Họ từ:

legislation (danh từ), legislative (tính từ)

Dạng từ:

legislated, legislates, legislating

cải tổ toàn diện

to change a system completely in order to improve it

• The government plans to overhaul the way schools are inspected.Chính phủ dự định cải tổ toàn diện cách thanh tra trường học.

Dạng từ:

overhauled, overhauls, overhauling

Danh từ nhấn âm đầu: /ˈəʊvəhɔːl/ — a major overhaul.

truy tố

to officially accuse someone of a crime and try to prove it in court

• The store will prosecute anyone who is caught shoplifting.Cửa hàng sẽ truy tố bất kỳ ai bị bắt quả tang trộm đồ.

Họ từ:

prosecution (danh từ), prosecutor (danh từ)

Dạng từ:

prosecutes, prosecuted, prosecuting

phê chuẩn (hiệp ước, thoả thuận)

to give formal approval to an international agreement so that it becomes official

• The treaty will only take effect once enough countries have ratified it.Hiệp ước chỉ có hiệu lực khi đủ số nước phê chuẩn.

Họ từ:

ratification (danh từ)

Dạng từ:

ratified, ratifies, ratifying

tái phạm

to commit another crime after being punished for an earlier one

• Prisoners who find a job after release are less likely to reoffend.Tù nhân tìm được việc làm sau khi ra tù ít có khả năng tái phạm hơn.

Dạng từ:

reoffends, reoffended, reoffending

Cũng viết re-offend.

gác lại, tạm hoãn (kế hoạch)

to decide not to continue with a plan, at least for a period of time

• Plans for the new airport were shelved because of rising costs.Kế hoạch xây sân bay mới bị gác lại vì chi phí tăng cao.

Đồng nghĩa:

postpone

Dạng từ:

shelved, shelves, shelving

công bố, giới thiệu (kế hoạch)

to show or announce a new plan or policy to the public for the first time

• The minister unveiled a plan to improve healthcare in rural areas.Bộ trưởng đã công bố kế hoạch cải thiện y tế ở vùng nông thôn.

Dạng từ:

unveiled, unveils, unveiling

tuyên trắng án

(of a court) to decide officially that someone is not guilty of a crime

• After a long trial, she was acquitted of all charges.Sau một phiên toà dài, cô ấy được tuyên trắng án mọi tội danh.

Trái nghĩa:

convict

Họ từ:

acquittal (danh từ)

Dạng từ:

acquits, acquitted, acquitting

Quá khứ: acquitted (gấp đôi t).